Abonnee op Internet steeds minder waard

Op de beurs is de prijs van een Internet-abonnee al vergelijkbaar met die van een gemiddelde auto. Intussen neemt de werkelijke waarde van een abonnee alleen maar af.

De claim is indrukwekkend. Internet-aanbieder World Online, die volgende week naar de beurs gaat, had eind vorig jaar 626.000 Nederlandse Internet-abonnees. Dat zijn er, gezien de aanwas sindsdien, nu rond de 700.000. Ruim een miljoen, zegt KPN over zijn eigen ledenbestand, waaronder Het Net en Planet Internet. En zo is er nog een dertigtal grotere en kleinere Internet Service Providers, bedrijven die consumenten toegang bieden tot Internet. En allemaal zien ze hun abonneebestanden groeien als kool. Zonnet bijvoorbeeld, claimde in december 275.000 abonnnees, maar dat is volgens opgave van het bedrijf sindsdien gegroeid tot 400.000.

Een Internet-abonnee is geld waard. Veel geld. World Online, dat volgende week vrijdag naar de beurs gaat, doet dat tegen een maximale introductiekoers van 43 euro per aandeel. Het bedrijf, dat voor heel Europa 1,9 miljoen abonnees claimt, krijgt een beurswaarde van een kleine 27 miljard gulden – 14.000 gulden per abonnee. Maar vanmorgen werd in de `grijze handel' al 120 euro per aandeel geboden. Dat komt neer op 39.000 gulden per abonnee.

Nu de branche sinds afgelopen najaar grootschalig gratis Internet is gaan aanbieden, stijgt het aantal Internet-gebruikers spectaculair. Maar tegelijk dreigt de kwaliteit van zulke abonnees sterk te dalen.

Hoeveel `echte' Internet-abonnees zijn er werkelijk in Nederland? Het NIPO doet op dit moment als enige direct onderzoek onder consumenten, en kwam in december op een Internet-penetratiegraad van 30 procent van alle huishoudens, die inmiddels gestegen is tot 33 procent in februari. Er zijn dus 2,2 miljoen huishoudens die toegang hebben tot Internet. Een onderzoek van deze krant naar de eigen opgave van alle Internet-aanbieders komt echter opgeteld op ruim 3,3 miljoen abonnees.

Het verschil tussen de opgave uit de branche en wat het NIPO meet is vermoedelijk nog groter: het aantal mensen dat Internet via hun werkgever thuis kan gebruiken wordt geschat op enkele honderdduizenden.

Zo lijken er slechts twee conclusies mogelijk: óf het aantal eigen abonnees wordt door de bedrijven in de branche grotelijks overdreven, of het aantal huishoudens met méér dan één abonnement neemt snel toe.

R. Schepers, woordvoerder van Internet-aanbieder Freeler, is daar open over. ,,Freeler heeft 400.000 leden, dat wil zeggen: mensen die zich hebben aangemeld. Maar wij gaan er van uit dat 75 procent daadwerkelijk via ons Internet op gaat.'' Dat er zoveel niet-functionerende leden zijn heeft alles te maken met het gratis Internet. ,,Mensen krijgen bij de benzinepomp al gratis Internet aangeboden, zodat het aantal met een dubbele of driedubbele aansluiting toeneemt.'' G. van Eerden van het Internet-reclamebureau 24/7 bevestigt dit. ,,Er zijn al mensen met vier Internet-aansluitingen.'' Volgens Van Eerden zegt het hebben van een abonnee dan ook weinig. ,,Het maakt al veel uit of het een actieve surfer is, of dat de abonnee enkel zijn e-mail binnenhaalt.''

WILDGROEI

Naarmate Internet-abonnees minder trouw zijn neemt ook hun intrinsieke waarde voor de Internet-aanbieder af. Een beurswaarde van 39.000 gulden per Internetabonnee is al flink. Maar als er ook nog de kans is dat het geen actieve klant is, die dus geen inkomen genereert – dan wordt die waardering helemaal huizenhoog. Bladen en kranten hebben hun eigen instituut dat oplages controleert, en voor radio- en tv-gebruik is er het kijk- en luisteronderzoek. Maar op Internet overheerst de jungle. Het zicht op marktaandelen van de aanbieders is op zijn best schemerig, bevestigt een onderzoeker van het onderzoeksbureau Multiscope. ,,Je weet niet wie ze allemaal meetellen. Het kunnen even goed proefabonnees zijn, of mensen die zich een keertje hebben aangemeld en in het bestand zijn blijven zitten. Als je naar de beurs gaat, kan het in je belang zijn om veel mee te tellen.''

Multiscope begint wel aan een onderzoek. Daarmee is tot nu toe gewacht omdat, door de explosie van het aantal gratis aansluitingen, cijfers daarover al verouderd waren op het moment van registratie. Hoeveel mensen er daadwerkelijk bij een provider internetten is indirect wel te achterhalen. Internet-aanbieders hebben een bepaalde netwerkcapaciteit nodig voor hun klanten. Uit de capaciteit vallen conclusies te trekken over het gemiddelde aantal actieve abonnees. Maar juist die capaciteit is vaak een bedrijfsgeheim. World Online meldt het niet in zijn prospectus.

Het dedain voor gratis abonnementen is voelbaar bij de providers die alleen maar betalende klanten hebben. ,,Wij gaan ervan uit dat iedere gratis Internetter er drie abonnementen naast heeft'', zegt de directeur van een middelgrote aanbieder. Hij is niet bang uit de markt te worden geprijsd. Er valt volgens hem nog een hele markt van échte Internetters te veroveren.