Poetin en de NAVO

DE EX-KGB'ER POETIN, die over twee weken al president van Rusland kan zijn, wil wel lid worden van de NAVO. In een vraaggesprek met David Frost van de BBC heeft Vladimir Poetin gisteren verklaard dat hij de NAVO niet langer als ,,vijand'' ziet. Een Russisch lidmaatschap is derhalve ,,niet uitgesloten'', mits zijn land wordt ontvangen als ,,volledig gelijkwaardige partner''. Verbazing was zijn deel, ook in eigen land. Een Russische krant vatte het effect van Poetins interview vanmorgen aldus samen: ,,geen gewone bom maar een superbom''.

Op het eerste gezicht is er inderdaad geen touw vast te knopen aan de vriendelijke woorden van Poetin aan het adres van de NAVO. Weliswaar hebben Moskou en Brussel de banden vorige maand weer wat aangehaald, nadat de temperatuur door de oorlog om Kosovo danig was gedaald. Maar dat wil niet zeggen dat de Russen zich herkennen in het Westerse bondgenootschap. Integendeel. Door brede lagen van de Russische samenleving – van het gewone volk tot de elite – waait een continentale wind. Die wordt nog aangewakkerd door de toenemende (verbale) kritiek van het Westen op de Russische oorlogsvoering in Tsjetsjenië. De beschuldigingen over schending van mensenrechten in deze Kaukasische republiek worden door de heersende elite in Rusland schouderophalend afgedaan. De meerderheid der burgers steunt haar daarin. Het Westerse onbegrip voor het gewelddadige `beschavingsoffensief' dat het Russische leger in Tsjetsjenië heeft ingezet, bevestigt Moskou in zijn vermoeden dat de NAVO zich nog altijd superieur waant.

IS DE OPENING naar de NAVO een foutje dat hem nog ingepeperd kan worden? Misschien. Maar de ogenschijnlijke flirt is wel verklaarbaar. Als gedoodverfd president doet Poetin er alles aan zich juist niet als kandidaat te afficheren. Terwijl zijn tegenstanders op de televisie in machteloze debatten zijn verwikkeld, presenteert Poetin zich als de leider die zich niet onledig houdt met het ordinaire straatvechten dat bij een verkiezingscampagne hoort. Het interview met de BBC past in die tactiek. In Rusland zelf is Poetin gewoon aan het werk, daarbuiten manifesteert hij zich als een leider van een waarachtige grootmacht. Kortom, hij is eigenlijk al president.

Bovendien zat het venijn niet toevallig in de staart. Rusland wil zich niet isoleren van het Westen, maar dan moet de NAVO wel bereid zijn tot ,,volledige gelijkwaardigheid''. Dat lijkt een reëel verlangen, maar is op korte termijn ondenkbaar. Ook Poetin weet dat heel goed. Hij heeft slechts twee vliegen in één klap proberen te slaan. Zijn eigen achterban kan deze voorwaarde interpreteren als eis aan de NAVO om te capituleren. Het Westen mag ondertussen kauwen op de vraag of en hoever het Rusland tegemoet wil komen. Poetin probeert aldus een wigje te drijven tussen de lidstaten van de NAVO die toch al niet precies weten hoe het verder moet met het Atlantisch bondgenootschap.