Keulen `sechs tolle Tage' in de greep van carnaval

Ook in Keulen is afgelopen weekeinde het carnaval losgebarsten. Op het feest der zotten werd niet gespot met Helmut Kohl en zijn politieke problemen. `We willen het leuk houden, op het mooiste carnaval van Duitsland.'

,,Jetzt geht's los''! De 70-jarige Peter Busch galmt de carnavalskraker op de top van zijn stem mee. Hij en zijn vrouw, beiden gestoken in een identiek clownspak en bolhoed met flikkerende lichtjes, hossen mee in een lange rij. Iets verderop danst Marie (18). Zij is verkleed in een grassprietjespak en heeft een bord op haar rug: ,,Verboden te betreden''.

Het grote carnavalsbal, zaterdagavond in Keulen, is voor jong en oud. Voor de duizenden feestgangers is het hele Maritim-hotel afgehuurd. Er is voor elk wat wils. In de familiezaal wisselt de band carnavalsliedjes af met golden oldies die iedereen meebrult. Een zaal verder stijldansen de ouderen op carnavalsklassiekers. In weer een andere zaal gaat de Keulse jeugd onder blacklight en gekleurde spots uit haar dak met de nieuwste hits en in een grote hal doet iedereen zich te goed aan harde broodjes met zuurkool en worst.

,,Carnaval is van ons allemaal'', zegt Busch. ,,Er is geen hiërarchie, iedereen is gelijk. Jong en oud, bankdirecteuren en vuilnismannen, huisvrouwen en scholieren, iedereen feest mee.'' Dat is volgens hem het geheim van het zo succesvolle volksfeest. Hij heft zijn glas: Alaaf! en danst verder.

Afgelopen weekend is het carnaval in Keulen losgebarsten, net als in veel andere plaatsen in het Rijnland. Maar wij hebben het mooiste en grootste carnaval van Duitsland, nee van de wereld, zeggen de Keulenaren. Nog mooier dan in Rio.

Het gewone leven ligt plat, iedereen is verkleed: mannen sjouwen in berenpakken of als uit de kluiten gewassen teletubbies door de straten. In clownspak gestoken vrouwen zwieren arm in arm rond. Kinderen zijn uitgedost als Zorro of Pipi Langkous en oude dames dragen grote hoeden met gekleurde veren en strikken. Zelfs baby's die in de kinderwagen vredig door het feestgedruis heenslapen zijn in alle kleuren van de regenboog geschminkt.

,,Sechs tolle Tage'' lang is de stad in handen van de drie hoofdrolspelers van het carnaval: ,,Zijne Dolheid'' de Prins, de jonkvrouw en de boer. Zij openden het feest afgelopen donderdag officieel tijdens de vrouwencarnavalsoptocht (Weiber Fassnacht).

Het zotte drietal is aan het begin van het carnavalsseizoen, dat in Keulen begint op de elfde van de elfde, door het feestcomité benoemd. Dat comité vertegenwoordigde meer dan honderd Keulse carnavalsverenigingen. Die organiseerden de afgelopen maanden honderden feest- en balavonden waar de Keulenaren al vast in de stemming konden komen. Daarnaast waren er honderden carnavalszittingen waarbij Büttenredner met luide stem grappen maken en de draak steken met (plaatselijke) politici en beroemdheden.

Maar voor de gewone Keulenaren die het carnaval op straat en in de cafés vieren, vormt de politieke situatie in Duitsland geen inspiratie. Oud-bondskanselier Helmut Kohl, in opspraak wegens illegale partijdonaties, is de grote afwezige op straat. In Das Kaufhof, een groot warenhuis, is een hele etage gewijd aan het carnaval. Maar een Kohl- of Schäuble-masker is niet te krijgen.

Wel zijn er narrenkappen, toverhoeden, pruiken in alle kleuren van de regenboog, honderden kostuums, bakken vol schmink en kilozakken confetti. ,,We willen het leuk houden'', zegt postbeambte Hermann-Joseph Peete. ,,We worden doodgegooid met de Kohl-affaire, die shit willen we nu juist even vergeten.'' Hij verwacht dat ,,Kohl en zijn vrienden'' wel op de hak worden genomen in de grote en professionele Rosenmontag-carnavalsoptocht die vanmiddag door de Keulse binnenstad zou trekken.

Als er op straat wordt geparodieerd is het op de politieke situatie in de negentiende eeuw. Op zaterdagmiddag marcheren de Rote Funken (rode vonken), de oudste carnavalsvereniging in Keulen uit 1823, in optocht door de stad. De roodwitte negentiende eeuwse uniformen, de baretten vol veren en bajonetten met bloemen in de loop zijn een persiflage op de negentiende eeuwse Keulse soldaten. De mannen – vrouwen mogen geen lid worden – eindigen hun tocht op de Neumarkt. Daar dansen de paar honderd Rote Funken een dolle soldatendans voor duizenden toeschouwers. ,,Steek je handen in de lucht en laten we vrolijk zijn'' schalt het uit de luidsprekers.

Voor zes mark kun je een glas kopen waar je zo veel van het plaatselijke bier (Kölsch) mag tappen als je op kan. Iedereen staat dan ook met een glas in de hand. De meesten hebben daarvoor een speciaal gebreid hoesje om de nek hangen, zodat hun handen niet te koud worden.

,,Carnaval is een collectieve psychose'', zegt Rote Funk Dieter Huber, in het dagelijks leven filmproducent. ,,Vroeger toen Keulen bezet werd door de Fransen en later door de Pruisen, was het carnaval de enige mogelijkheid om met hoon en spot te rebelleren tegen de onderdrukkers,'' zegt Huber. ,,Tegenwoordig overheerst de vrolijkheid''. Volgens hem fungeert het feest nog wel als een legitieme uitlaatklep voor dagelijkse spanningen die ieder mens kent in zijn relatie of op het werk. Geen enkele Keulenaar ontkomt aan het carnavalsvirus, zegt Huber. ,,Als je hier bent opgegroeid zit het in je bloed.''

Een treffend voorbeeld daarvan is Rolf Hoffmann. Geboren en getogen Keulenaar werkt hij nu in de VS als marketing manager bij het farmaceutische bedrijf Eli Lilly. Toch heeft hij het lidmaatschap van de Rote Funken nooit willen opgeven. Tegen zijn Amerikaanse vrouw zei hij, voordat hij haar trouwde: ,,Wat er ook gebeurt, al wordt er iemand geboren of gaat er iemand dood, voor het carnaval ga ik naar Keulen''.