Dweilorkest

Het zál gezellig worden in Amsterdam tijdens de EK 2000 deze zomer. Een bonte stoet dweilorkesten en straatartiesten moet door de stad trekken. Geen spontane uiting van supportersliefde, maar een zorgvuldig georkestreerde actie van de overheid. Doel: crowd control. Registreert de politie een massale belangstelling van supporters voor het Museumplein? Snel een dweilorkest ernaartoe.

Zingende supporters vechten niet. Dat is het idee. Hoe dat in de praktijk kan uitpakken weet Harry Verdonk van jazzband de Oranjetoeters. De band uit Son is nog niet uitgenodigd door de gemeente Amsterdam, maar heeft een jarenlange ervaring in het spelen voor voetbalsupporters. De KNVB en Ajax nodigen de band graag uit bij risicowedstrijden in binnen- en buitenland. `Singin' people are not in the mood for fighting' kopte ooit een Britse krant naar aanleiding van hun optreden.

De werkwijze is altijd deze: De lippen kapotblazen. Doorgaan. Het langer volhouden dan de supporters. Toeteren - net zolang tot de voetbalfanaten er bijna bij neervallen. Hup Holland hup. Tulpen uit Amsterdam. Daar in dat kleine café aan de haven. ,,Je hebt te maken met een labiel publiek, dus altijd positief benaderen.'' Daarom nooit: O was ik maar bij moeder thuis gebleven of - bij een saaie wedstrijd - Slaap kindje slaap.

Maar de laatste jaren laten de Oranjetoeters zich niet meer lenen voor risicowedstrijden. Te veel drugs, te veel geweld. Het risico dat de muzikanten huiswaarts keren ,,met het mondstuk achter in de keel'' is volgens Verdonk te groot. Dat de gemeente Amsterdam zomaar argeloze dweilorkesten op hooligans wil afsturen kan volgens hem dan ook ,,levensgevaarlijk'' zijn. ,,Een standaard carnavalsrepertoire afdraaien is vragen om vliegende bierflesjes. Je moet hun enthousiasme als het ware door te blazen weten te kanaliseren. Dat kan niet zomaar iedere amateurclub.''

Zelf hebben de Oranjetoeters een keer een kleine misschatting gedaan, zegt Verdonk. Het was bij de huldinging van Ajax op het Museumplein. Voor bij het podium persten supporters elkaar tegen de dranghekken. De Oranjetoeters speelden Van voor naar achter van links naar rechts. Foutje.

Dat muziek de massa kan masseren is ook de overtuiging van het Gemeentevervoerbedrijf (GVB) in Amsterdam. Vorig jaar december nam het GVB een proef met populaire kerstmuziek op de metrostations. Muziek in de metro moet ,,het sociale verblijfsklimaat op de perrons'' verbeteren. Maar daar werd het eigenlijk een beetje te gezellig. Alcholisten en junks zag je meedeinen op de klanken van Last Christmas van Wham. Het GVB overweegt nu om klassieke muziek te gaan draaien. Ervaringen van het vervoerbedrijfs in Hamburg en van de NS op station Heerlen leren dat klassieke muziek alcoholisten en junks op de zenuwen werkt. Een walsje van Strauss jaagt ze zo de metro uit.