Buitenspel

De gelijkmaker van Feyenoord tegen Lazio Roma had wegens buitenspel afgekeurd kunnen worden, maar slechts een enkele Nederlandse krant besteedde een dag na de Champions League-wedstrijd aandacht aan dit toch niet onbelangrijke detail. Het viel dan ook vanaf de tribune nauwelijks waar te nemen dat Tomasson vlakbij de achterlijn stond toen de voorzet van Samardzic naar hem op weg ging. De Italiaanse spelers hadden evenmin in de gaten dat de Deen vliegensvlug een andere positie innam en met een woedend schot scoorde. Voor de Spaanse grensrechter was de situatie kennelijk te onoverzichtelijk. Hij verzuimde in elk geval zijn vlag omhoog te steken.

Zoals zo vaak brachten de tv-beelden de feiten aan het licht. Hoewel het lang duurde. Pas bij de zevende of achtste herhaling van het doelpunt bleek dat Tomasson zich op het moment suprème wel degelijk achter de Romeinse muur bevond, hetgeen ook door commentator Reitsma, zij het min of meer bedremmeld, werd geconstateerd. Na afloop maakte niemand er meer een woord aan vuil. De sensationele 2-1 overwinning van Feyenoord liet per slot van rekening geen ruimte voor gezeur over een metertje buitenspel.

Vreemd genoeg waren de Engelse bookmakers allerminst onder de indruk van Feyenoords reuzenstap naar Parijs waar de finale van het Europese clubkampioenschap wordt gehouden. De mannen van Beenhakker staan in Londen voor 40-1 genoteerd, terwijl het naar adem happende Lazio nog altijd 4-1 doet. Waarschijnlijk herinneren de bookmakers zich vooral hoe Feyenoord vorig jaar door Chelsea van hot naar her werd gestuurd.

De doorsnee grensrechter ziet het gewoon verkeerd, beweren wetenschappers van de VU in Amsterdam. Zij hebben een serie proefnemingen gedaan en stellen vast dat de mannen langs de lijn vrijwel nooit in staat zijn buitenspelgevallen zuiver te beoordelen. Omdat het voor hen ondoenlijk is voortdurend op gelijke hoogte te blijven met de laatste verdediger ontstaat er zoiets als optisch bedrog met als resultaat een grote kans op een foutieve waarneming.

Spaanse onderzoekers zijn van mening dat het voor de grensrechter sowieso onmogelijk is degene die de bal speelt en de ontvanger van de bal tegelijkertijd te zien, maar dat vinden de Amsterdamse geleerden weer onzin. Volgens hen overziet de grensrechter de hele situatie. Het gebeurt alleen vanuit een zodanig moeilijke hoek dat hij toch dikwijls de mist ingaat. De tv-camera corrigeert hem genadeloos en dat leidt dan weer tot felle discussies in de huiskamer. Zo kan zelfs saai voetbal nog opwindend zijn.

Het afschaffen van de buitenspelregel of haar beperken tot de strafschopgebieden lijkt een logische oplossing voor het probleem. Helaas is de International Board van de FIFA, zeg maar de commissie van spelregelbewakers, daar niet voor te porren. En evenmin voor elektronische hulpmiddelen. Blankenstein, de baas van de Nederlandse scheidsrechters, verzucht daarover: ,,De FIFA blijft nog altijd lijdzaam toezien hoe onze mensen door de televisie voor joker worden gezet. Waarom wordt de techniek niet gebruikt om hen tijdens de wedstrijd een handje te helpen?''

De arbitrage zou er inderdaad bij gebaat zijn als zij al tijdens de strijd werd gesteund en eventueel gecorrigeerd. Bij het komende EK zal daar nog geen sprake van zijn, maar de FIFA schijnt nu wel te beseffen dat er iets moet veranderen. Volgend seizoen wordt in de Engelse competitie een proefneming gedaan met het elektronische oog om vast te stellen of een bal de doellijn heeft gepasseerd. De kwestie werd weer actueel door het ten onrechte afgekeurde doelpunt van de Nigeriaan Ikpeba wiens strafschop via de lat achter de doellijn stuitte. Dat gebeurde in de finale van het Afrikaanse kampioenschap.

Een ander experiment van de FIFA beoogt de scheidsrechter meer armslag te geven bij een vrije trap waartegen geageerd wordt. De bal zou in zo'n geval bij wijze van straf tien meter dichter bij het doel moeten worden gelegd. Dat lokt willekeur en chaotische toestanden op het veld uit, zou je zeggen. Maar wij van de huiskamer zien er wel heil in.