ZWAVEL OP MARS IS GEEN TEKEN VAN BIOLOGISCHE ACTIVITEIT

Opnieuw teleurstellend nieuws voor degenen die nog een klein beetje hoop hadden dat op Mars levende organismen voorkomen of daar vroeger hebben bestaan. Onderzoek aan zwavelisotopen in vijf Marsmeteorieten en aan de fotochemie in de ijle Marsatmosfeer wijst erop dat de grote variaties in deze meteorieten geheel kunnen worden toegeschreven aan chemische processen en geen biologische activiteit vereisen. Het onderzoek, verricht door geochemici van de universiteit van Californië in San Diego en deze week gepubliceerd in Nature, heeft ook implicaties voor de analyse van zwavelverbindingen op andere planeten.

Bodemonderzoek op Mars, met behulp van twee Viking-landers in 1976 en Mars Pathfinder in 1997, heeft laten zien dat die bodem ongewoon rijk is aan zwavelverbindingen. Ook in het dozijn op aarde gevonden Marsmeteorieten zijn zwavelverbindingen gevonden. Vier jaar geleden meenden NASA-onderzoekers mede op grond van grote verschillen in de concentraties van bepaalde zwavelisotopen in één van deze meteorieten, ALH 84001, te moeten afleiden dat op Mars vroeger leven heeft bestaan. Sommige aardse bacteriën zijn heel efficiënt in het scheiden van zwavelisotopen op grond van hun massa, waarbij van het ene isotoop veel grotere hoeveelheden ontstaan dan van het andere.

James Farquhar en zijn collega's hebben monsters van vijf Marsmeteorieten geanalyseerd, waaronder een exemplaar dat men in 1865 bij Shergotty (India) zag neerkomen en een meteoriet die tijdens zijn val in 1911 bij Nakhla (Egypte) een hond zou hebben gedood. De onderzoekers vonden tot hun verbazing dat de zwavelisotopen in deze meteorieten onafhankelijk van hun massa van elkaar moeten zijn gescheiden. Deze manier van fractioneren vindt alleen bij een klein aantal processen plaats en in dit geval zouden chemische reacties in de atmosfeer van Mars al toereikend kunnen zijn geweest.

Om hun argumenten kracht bij te zetten, hebben de onderzoekers laboratoriumexperimenten verricht aan de fotolyse (ontleding onder invloed van licht) van zwaveldioxyde (SO2) en zwavelwaterstof (H2S), twee belangrijke zwavelverbindingen die door vulkanische activiteit en ontgassing van oppervlaktemateriaal in de ijle Marsatmosfeer zijn gekomen. De fotochemische ontleding van deze verbindingen (onder invloed van de sterke UV-straling van de zon) blijkt inderdaad te leiden tot de vorming van zwavelisotopen in de verhoudingen zoals die in de Marsmeteorieten worden gemeten. Biologische activiteit is dus niet nodig geweest.