Wonderlijke reis

Linares is een pelgrimsoord voor schakers en pelgrims moeten soms ontberingen doorstaan.

De Schotse schaakjournalist John Henderson had eind vorige week een moeilijke reis van Edinburgh naar Linares. Vluchten die niet goed op elkaar aansloten, vertragingen, en op het laatst haalde hij de trein die hem van Madrid naar het stationnetje tussen Linares en Baeza zou brengen alleen nog maar doordat die tussen Barcelona en Madrid veertig minuten stil had gestaan, nadat een zelfmoordenaar zich er voor had geworpen.

In de trein trof Henderson Kramnik en Leko en hun secondanten, en ook de Indiase journalist Arvind Aaron. Henderson vertelde over zijn reis. ,,Het is natuurlijk tragisch, zo'n zelfmoord, maar aan de andere kant...''

Toen vertelde Aaron over zijn tocht naar Linares in 1998. Baas boven baas. Het kan Henderson vergeven worden dat hij in zijn verslag voor The Week in Chess voor deze tocht de uitdrukking `de moeder van alle reizen naar Linares' uit de kast haalde.

Aaron werkt voor de krant The Hindu uit Madras, de stad waar Anand vandaan komt. Het is een grote krant met een oplage van vele miljoenen. Voor een verslag over de verrichtingen van Anand laat de krant graag de drukpersen een uurtje wachten. Overal waar Anand schaakt is ook Arvind Aaron.

Aarons reis naar Linares in 1998 begon gewoon. Eerst een vlucht van Madras naar Delhi en dan van Delhi naar Amsterdam. Daar ging het mis. Volgens de marechaussee op Schiphol was zijn visum voor Spanje niet in orde en moest hij terug naar India om opnieuw een visum aan te vragen. Wat te doen? Hij had geen paspoort, geld of creditcards, want dat alles was in beslag genomen door de marechaussee en hij zou het pas in het vliegtuig terugkrijgen. Hij had nog wel een telefoonkaart en hij belde zijn sportredacteur in Madras om hem van de pech op de hoogte te stellen. Die stelde zich in verbinding met het reisbureau dat de papieren had verzorgd.

Iemand van het reisbureau in Madras liet Aaron op Schiphol weten dat hij beslist niet naar India terug moest gaan. Welke geldige visa had hij wel in zijn paspoort? Voor de Verenigde Staten en voor Zwitserland, zei Aaron.

,,Neem een vlucht naar New York of naar Genève, dan zorgen we dat daar een visum voor Spanje wordt geregeld.'' Maar een tijdje later veranderden de instructies weer. Er zou iemand van British Airways naar Aaron toekomen met een ticket voor Londen. In Londen zou weer een ander ticket voor hem klaar liggen, naar een nader te bepalen bestemming.

Zo ging het. In Londen lag inderdaad een nieuw ticket voor Aaron klaar. Tot zijn verbazing en ontsteltenis was het voor een vlucht naar Delhi.

Toen hij in Delhi aankwam had het reisbureau inderdaad een nieuw visum voor Spanje weten te regelen. Aaron kocht op het vliegveld nieuwe kleren en toiletspullen, want zijn koffer had hem op zijn omzwervingen niet kunnen volgen. Hij mocht thuis bij de vertegenwoordiger in Delhi van het reisbureau haastig een voorbeschouwing over het toernooi in Linares schrijven en doorsturen. Toen vertrok hij weer naar Europa, deze keer naar Parijs.

In Parijs was het ergste leed achter de rug. Het visum was goed, hij mocht de vlucht van Parijs naar Madrid nemen. Toen nog drie uur in de trein en tenslotte in de taxi, die hem in Linares bracht, vijf minuten voor de eerste ronde begon.

Halverwege het toernooi kwam ook zijn koffer. Die was tot Amsterdam met Aaron samen gereisd, maar had daarna een andere route genomen. Van Amsterdam door naar Madrid, vandaar naar Londen, vergeefs op zoek naar zijn baas, en dan Londen-Bombay-Amsterdam-Madrid-Malaga en de laatste tweehonderd kilometer per taxi naar Linares.

Het was het waard geweest. Anand won het toernooi in 1998 en de miljoenen lezers van The Hindu smulden van de verslagen van Aaron.

Henderson was onder de indruk van het verhaal, maar zijn eigen kleine reismoeilijkheden vergat hij er niet door. De dag na aankomst in hotel Anibal, de heilige hal van het moderne schaak, vertelde hij Kasparov aan het ontbijt over de zelfmoordenaar door wie hij zijn trein had kunnen halen. Kasparov hief zijn handen afwerend op en zei: ,,Bad omen, bad omen!'' Hij wilde er niets over horen.

Wit Chalifman-zwart Kramnik, Linares, eerste ronde.

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. e2-e3 0-0 5. Lf1-d3 c7-c5 6. Pg1-f3 d7-d5 7. 0-0 Pb8-c6 8. a2-a3 Lb4xc3 9. b2xc3 Dd8-c7 10. Lc1-b2 d5xc4 11. Ld3xc4 e6-e5 12. Lc4-e2 Tf8-d8 13. Dd1-c2 Lc8-g4 14. d4xe5 Pc6xe5 15. c3-c4 Pe5xf3+ 16. g2xf3 Lg4-h3 17. Tf1-d1 Dc7-c6 18. Dc2-c3 Pf6-e8 19. Kg1-h1 Lh3-e6 De eerste nieuwe zet in een variant uit de oude doos. 20. Td1-g1 Ambitieus, maar ook riskant. Hij laat de d-lijn aan zwart in de hoop op aanval op de koningsvleugel. 20...f7-f6 21. Tg1-g3 Td8-d7 22. Ta1-g1 Ta8-d8 23. Lb2-c1 Le6-f5 24. e3-e4 Lf5-g6 25. h2-h4 Pe8-c7 26. Le2-f1 Pc7-e6 27. Tg3-h3 Een ernstige vergissing. Na het normale 27. Lh3 is de strijd nog open. 27...Lg6-h5 28. Th3-g3 Misschien was hij 28. Dxf6 van plan geweest, maar dan is 28...Tf8 goed voor zwart. 28...Kg8-h8 29. Dc3-e3 Pe6-d4

Diagram

Nu dringen de zwarte stukken beslissend binnen. 30. Lf1-g2 Td8-e8 31. Tg3-h3 Dc6-a4 32. Lg2-f1 Da4-d1 33. Lf1-g2 Dd1-c2 34. f3-f4 Pd4-e2 35. Tg1-f1 Td7-d1 Wit gaf op.

Wit Chalifman-zwart Kasparov, Linares, tweede ronde. Het eerste treffen tussen de twee wereldkampioenen.

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 g7-g6 3. Pb1-c3 d7-d5 4. Pg1-f3 Lf8-g7 5. Dd1-b3 d5xc4 6. Db3xc4 0-0 7. e2-e4 Pb8-a6 8. Lf1-e2 c7-c5 9. d4-d5 e7-e6 10. 0-0 e6xd5

11. e4xd5 Lc8-f5 12. Lc1-e3 Dd8-b6 13. b2-b3 Tf8-e8 14. Ta1-d1 Ta8-d8 15. h2-h3 Db6-a5 16. Tf1-e1 Pf6-d7 17. Pc3-a4 Pa6-b4 18. Le3-g5 Volgens Kasparov was 18. Ld2 sterker. 18...Pb4-c2 19. Lg5xd8 Da5xd8 20. Te1-f1

Diagram

20...Pc2-d4 Waarschijnlijk niet het sterkst. Iedereen verwachtte 20...Pa3 21. Dc1 Txe2 22. Dxa3 Le4 met gevaarlijke aanval voor zwart.

21. Pf3xd4 Lg7xd4 22. Td1xd4 c5xd4 23. Le2-g4 Lf5xg4 24. h3xg4 Te8-e4 25. f2-f3 Pd7-e5 26. Dc4-b4 Pe5-d3 27. Db4-c4 Pd3-e5 28. Dc4-b4 Met 28. Db5 had wit nog een winstpoging kunnen doen. 28...Pe5-d3 29. Db4-c4 Remise