Wolters Kluwer voelt druk van Internet

De grote Nederlandse uitgevers hebben het ontwikkelen van Internetdiensten tot kernactiviteit verheven. Maar wat houdt elektronisch uitgeven in de praktijk in? Wolters Kluwer krijgt volgens analisten last van concurrentie van Internetbedrijven.

Wolters Kluwer gaf eind vorig jaar een analistenpresentatie over de elektronische producten van de uitgever. Maar de analisten waren niet onder de indruk. ,,Of wij verwachtten te veel, of Wolters Kluwer heeft te veel beloofd'', schreef een analist van Van Lanschot Bankiers na afloop teleurgesteld in zijn rapportage. ,,Wij verwachtten feiten en cijfers over investeringen in Internet. We kregen te horen dat elektronisch uitgeven het toverwoord is.''

Beleggers namen daar geen genoegen mee en de volgende dag kelderde het aandeel Wolters Kluwer op de Amsterdamse beurs. Toch heeft de uitgever, die zich specialiseert in wetenschappelijke, juridische en educatieve uitgaven, zich voluit op Internet gestort. Een vijfde van de omzet komt al uit elektronische producten, waar Wolters Kluwer Internetdiensten en CD-Roms onder rekent.

Een jaar geleden introduceerde de wetenschappelijke divisie KAP (Kluwer Academic Publishers) Kluwer Online. Via Kluwer Online zijn 700 wetenschappelijke tijdschriften van Wolters Kluwer via Internet beschikbaar. Alleen ScienceDirect van Reed Elsevier biedt meer titels aan, 1200. Om de wetenschappelijke tijdschriften niet te kannibaliseren, is een abonnement op Kluwer Online alleen mogelijk in aanvulling op papieren abonnementen.

Wolters Kluwer probeert rond tijdschrifttitels virtuele gemeenschappen te vormen. Zo heeft de Amerikaanse dochter Lippincott Williams & Wilkins rond een aantal medische tijdschriften de website NursingCenter.com gevormd, waar behalve medische artikelen en naslagwerken bijvoorbeeld ook vacatures uit de medische sector en een webwinkel met medische boeken te vinden zijn. De website biedt ook cursussen aan, die volledig via Internet lopen. Cursisten plukken hun literatuur van de website, leggen online een toets af en kunnen na afloop zelf een certificaat uitprinten.

Ook de uitgeverijen van professionele informatie van Wolters Kluwer bouwen websites rond hun papieren uitgaven. Zo leunen bouwonline.nl en intrabouw.nl deels op informatie uit het dagblad Cobouw. Behalve nieuws uit de sector, vacatures, een dagelijkse nieuwsbrief en een `gouden gids' voor de bouw, kunnen bouwbedrijven via Internet ook bouwtekeningen downloaden, hun salarisadministratie bijhouden en ziekteverzuim registreren. Informatie over werknemers komt via de website rechtstreeks bij de SFB Groep terecht, de uitkeringsinstantie voor de bouw.

De bekendste website van Wolters Kluwer in Nederland is JobNews (www.jobnews.nl), met 370.000 bezoekers per maand de grootste Nederlandse vacaturesite (op de voet gevolgd door Intermediair Online van VNU). JobNews is sinds afgelopen dinsdag volledig in handen van Wolters Kluwer (was 51 procent) en zet ruim 8 miljoen gulden om. De website, die volgens Wolters Kluwer winstgevend is, bevat 20.000 CV's van werkzoekenden en 5.000 vacatures. Behalve personeelsadvertenties bevat de site ook bedrijfspresentaties, een stagebank, nieuws op arbeidsmarktgebied en hulp bij het bepalen van salarissen.

Bezoekers van de discussiegroepen op de website van JobNews discussiëren het liefst over hun salaris. Op stellingen over kinderopvang en werkervaring kwamen slechts 9 reacties binnen, terwijl 57 mensen reageerden op de vraag hoeveel ze bruto per maand verdienen. Zo verdient Guido (26) 3699 gulden als cliëntadviseur bij de Rabobank (,,met korting op hypotheek en verzekeringen''), terwijl een anonieme vestigingsmanager van 31 jaar 7000 gulden verdient (,,veel te weinig''), plus een auto van te zaak, een Golf, die hij veel te klein vindt. Gerben (27) is manusje-van-alles (programmeur, helpdeskmedewerker, systeembeheerder) en verdient daar 2950 gulden mee, maar is naar eigen zeggen ,,veel blijer dan iedereen hier met een hoger salaris''.

Een ander winstgevend Internetproduct is het logistieke netwerk Teleroute. Teleroute brengt vrachtwagens die ergens in Europa hun lading hebben gelost in contact met aanbieders van nieuwe vrachten, zodat ze niet met een lege wagen terug hoeven te rijden. Bij Teleroute is Wolters Kluwer, net als bij Internetproducten voor juristen, fiscalisten en de sociale-zekerheidssector, afhankelijk van hoogwaardige informatietechnologie. Dat is gevaarlijk, stelt analist John Dunlop van de zakenbank Williams de Broë in een rapport. ,,Door zulke informatiesystemen op de markt te brengen begint Wolters Kluwer te concurreren met softwaremakers en Internetbedrijven.'' Die beschikken volgens Dunlop over meer middelen en zijn beter toegerust om zaken te doen via Internet. ,,Wolters Kluwers is geen softwaremaker en ik geloof niet dat programmeren een van hun sterkste punten is.'' Dunlop vreest dat concurrenten op Internet het van Wolters Kluwer zullen winnen.

Analisten van de Commerzbank verwachten dat de fiscale en medische uitgeverijen van Wolters Kluwer niet hoeven te vrezen voor concurrentie op Internet, omdat hun sterke, gezaghebbende titels ook op Internet waardevol zijn. Maar professionele uitgaven, zoals vakbladen, zullen het moeilijk krijgen. ,,De toetredingsbarrière voor concurrenten is hier lager.''

De Commerzbank is ook sceptisch ten aanzien van de hoge ambities van Wolters Kluwer. De uitgever, die donderdag zijn jaarcijfers presenteert, verwacht hogere winstmarges als gevolg van de introductie van elektronische producten. De analisten van de Commerzbank voorzien juist het omgekeerde. ,,Wolters Kluwer haalt die margeverbetering voor een deel uit prijsverhogingen op elektronische producten. Maar op Internet is de concurrentie feller en zijn hoge investeringen nodig.'' De Commerzbank verwacht daarom eerder lagere prijzen. ,,Wij denken niet dat Wolters Kluwer daar immuun voor zal zijn.''

Dit is het vierde deel van een serie over elektronisch uitgeven. Eerdere artikelen verschenen op 10, 18 en 23 februari.