Van spelcomputer tot sparen

De Playstation 2 is behalve de nieuwste spelcomputer van Sony vooral de opmaat tot de vorming van een virtueel conglomeraat. Sony zal op Internet naast muziek en spelletjes ook verzekeringen, effecten en hypotheken aanbieden.

Tienduizenden Japanse computerspelfanaten zien vandaag hun grote wens in vervulling gaan met het begin van de verkoop van het nieuwste speeltje van Sony, de Playstation 2. Voor Sony zijn deze klanten echter veel meer dan consumenten van spelletjes. Rond playstation en Internet bouwt Sony een geheel nieuw dienstenconcern. Het wachten is nog op `Sony Bank' om het geheel te completeren.

De nieuwe spelcomputer is niet slechts een kastje dat na aansluiting op een televisiescherm de mogelijkheid biedt spelletjes te spelen. Dat is inmiddels een achterhaald concept. Het `kastje' dat in Japan 800 gulden moet kosten is aan te sluiten op Internet. Met apart in te pluggen hard-disc en toetsenbord verdwijnt langzaam maar zeker het onderscheid tussen televisie en computer. ,,Playstation 2 kan het basisplatform worden voor Internet'', zei onlangs Ken Kutaragi, de baas van Sony Computer Entertainment. Zelfs de video wordt geïntegreerd want het nieuwe apparaat bevat standaard een speler voor digitale video schijfjes, DVD.

Sony heeft de afgelopen vijf jaar met de eerste versie van zijn spelcomputer een overweldigende marktaandeel bereikt. Met een verkoop van 70 miljoen exemplaren van de eerste playstation heeft Sony 50 procent vast in handen. Concurrenten Sega en Nintendo moeten de rest delen en wat Sony betreft blijft dat zo. Sony hoopt van de langverwachte nieuwe versie de komende maand alleen in Japan al 1 miljoen exemplaren te verkopen. Consumenten in Europa moeten wachten tot de herfst.

De nieuwe playstation lokt allereerst de spelfanaat met hogere snelheid en beeldkwaliteit en alle nieuwe mogelijkheden die dit biedt voor complexere spelletjes. Een website waar Japanners alvast orders konden plaatsen was na opening op 18 februari direkt overbelast door honderdduizenden bezoekers in zeer korte tijd. De kopers zijn vervolgens een geweldige markt voor Sony's uitdijende dienstensector op Internet, waar het bedrijf onder de naam So-net in Japan al tot een van de grotere providers behoort. Sony biedt netgebruikers ten eerste Sony-vermaak: computerspelletjes, muziek en films uit eigen huis. Muziek verkoopt Sony sinds december on-line, electronica volgde in februari en films en spelletjes wordt aan gewerkt.

Gebruik van deze diensten brengt financiële afhandeling van de transacties met zich mee en op dat vlak is een grote ontwikkeling gaande. De gemakkelijkste manier van betalen via het net is met credit card en dochter Sony Finance telt inmiddels 1,3 miljoen kaarthouders in Japan. Daarnaast biedt Sony al geruime tijd ook levensverzekeringen – in Japan een spaarvorm want het hele bedrag komt terug bij de polishouder. Afgelopen herfst voegde het aan deze financiële poot schadeverzekeringen toe en een 40 procentsaandeel in het nieuw opgerichte on-line effectenhuis Monex dat in de eerste vier maanden van zijn bestaan 43.000 particuliere rekeninghouders wist aan te trekken.

Als afsluiting van deze ontwikkeling wil Sony een banklicentie om een volledig virtuele `Sony Bank' op te zetten. De plannen zijn nog niet afgerond en een banklicentie is nog niet aangevraagd, maar een woordvoerder erkent dat men er hard aan werkt. Het economische weekblad Toyo Keizai schetste afgelopen week alvast de gedachten van Sony. De opening van filialen behoort niet tot de plannen. De bank moet een volledig `virtuele' operatie op internet worden. Doelgroep is de particulier en in 2005 wil men 1 miljoen rekeninghouders die ook terecht moeten kunnen voor consumptief krediet en hypotheken.

De particulier is in de Japanse economische structuur altijd het ondergeschoven kind geweest. Na decennia overheidsbescherming is de banksector in Japan inefficiënt en klantonvriendelijk. Voor veel zaken is het nodig zelf naar de bank te gaan want acceptgiro's per post afhandelen kent men bijvoorbeeld niet. Transactiekosten zijn extreem hoog (ruim 6 gulden voor het overmaken van geld naar een andere rekening) en geldautomaten werken vrijwel alleen tijdens kantooruren. De grootste bedreiging voor deze fossiele banksector lijkt nu te komen van branchevreemde bedrijven als Sony en ook softwarehuis Softbank, die verlekkerd naar de banksector kijken om hun technologische en financiële know-how uit te buiten.

Beleggers waarderen tot dusver het actief inspelen op nieuwe ontwikkelingen door Sony. Het bedrijf is een van de schaarse lichtpunten in de huidige Japanse malaise. Met een verdubbeling van de aandelenkoers het afgelopen jaar is Sony een van de bedrijven die de Nikkei beurs-index weer enigszins omhoog hebben geholpen. Terwijl deze index nog altijd slechts de halve waarde heeft van het hoogtepunt tijdens de `zeepbel' tien jaar geleden, zijn aandelen Sony momenteel juist drie keer duurder dan destijds.