Pa-hap, mag ik water halen?

Voor veel scholen is de krokusvakantie voorbij. Ouders halen opgelucht adem. Schoolvakantie betekent leuren met de kinderen bij buren en grootouders. Maar ook: meenemen naar het werk.

De voorlaatste dag van zijn vakantie was Dirk Sikking (5) om vijf uur wakker. Zijn eerste woorden: ,,Pap, gaan we?'' Dirk is beloofd dat hij vandaag mee mag naar het werk van zijn vader, de ICT-afdeling van de Hogeschool van Amsterdam. Nu zit hij al de hele ochtend ,,leuk te praten'' met collega's van zijn vader en achter de computer te spelen met de cd-rom van Robby Konijn. Jos Sikking werkt vandaag noodgedwongen op een laptop. De cd-roms Heksenspul en Mulan zitten nog in zijn tas – afleidingsmanoeuvres voor later. ,,Pap, mag ik drinken halen?''

Op werkplekken is steeds vaker te zien, wanneer de schoolvakanties zijn. In bedrijfskantines lopen opeens kleine jongens en meisjes rond, uit ramen van vrachtwagens kijken kinderhoofden en wie belt met redacties of advocatenkantoren kan op de achtergrond kinderstemmen horen.

Zolang de kinderen naar de crèche gaan, is opvang vrijwel het hele jaar door gegarandeerd, maar op de basischool is er een buffer aan vrije dagen. Wachtlijsten voor buitenschoolse opvang zijn lang. Dus dan maar, als zowel de oppas, de buren en de grootouders het hebben laten afweten, de kinderen mee naar het werk.

ICT'er Jos Sikking neemt de vijfjarige Dirk met enige regelmaat mee. Daarvoor heeft hij nooit toestemming gevraagd. ,,Ik heb nog geen tegenberichten gehad. Zolang het je werk niet bemoeilijkt, is het geen probleem.'' Al heeft hij zich wel eens afgevraagd of het ook zo makkelijk zou gaan bij een commercieel bedrijf. ,,Pa-hap, mag ik water halen?'', vraagt Dirk. Het loopt tegen het middaguur. Zijn vader: ,,Hij begint nu aandacht te vragen.''

Volgens Koen Breedveld, onderzoeker bij het Sociaal en Cultureel Planbureau, stuiten ouders met kinderen op de werkvloer niet vaak op klachten van hun baas. ,,De werkgever verwacht dat de werknemer flexibel omgaat met werken in de avonden en weekeinden en staat in ruil daarvoor oogluikend toe dat de werknemer zich bepaalde vrijheden permitteert.''

Maar – met uitzondering misschien van kinderen van vrachtwagenchauffeurs – is meegaan naar vaders of moeders werk vooral een voorrecht van kinderen van hoogopgeleide ouders. Vaak werken de ouders bij (semi-)overheidsinstellingen of in creatieve of communicatieve beroepen met overzichtelijke werkdagen. ,,Voor laag opgeleide werknemers betekent flexibiliteit dat zij op oproep van de baas aanwezig moeten zijn'', zegt Breedveld. Dan vindt volgens hem het meenemen van kinderen naar de werkplek in de ogen van de werkgever geen genade.

Het stadhuis van Amsterdam blijkt kindvriendelijk te zijn. Woordvoerder van de burgemeester Mirjam Otten liep ooit tijdens een vergadering van burgemeester en wethouders rond met de pasgeboren baby van Edgar Peer, toen wethouder Economische Zaken. Otten: ,,Dat was een uitzondering; over het algemeen zijn het toch kinderen die de leeftijd van zelfstandig tekenen hebben bereikt.'' In schoolvakanties komt het volgens haar ,,af en toe'' voor dat medewerkers van de afdeling voorlichting hun kind meenemen. ,,Je kunt natuurlijk niet full swing werken met je kind erbij'', zegt Otten. ,,Maar iedereen vindt het heel leuk om elkaars kinderen te zien. En voor het kind zelf is het natuurlijk ook goed om eens te zien waar vader of moeder de hele dag doorbrengt als ze niet thuis zijn. Dat is voor kinderen meestal toch iets mysterieus.''

Volgens advocaat Johan Klein van Allen & Overy is het meenemen van kinderen mogelijk omdat de omgangsvormen de laatste jaren informeler zijn geworden. De vrijdag als dress-down day (advocaten komen dan in spijkerbroek naar kantoor) was volgens hem tien jaar geleden ook ondenkbaar geweest. Advocaten die hun kind mee willen nemen moeten dat volgens Klein vooral doen. ,,Iedereen moet zijn werk zelf kunnen inrichten. Die mensen willen blijkbaar keihard werken.''

Maar op sommige werkplekken lijkt zich een waterscheiding af te tekenen tussen ouders en kinderlozen. Ouders zien het als totale loyaliteit aan kind èn werk dat ze ondanks alles toch naar het werk komen; voor de kinderlozen is het echter een brevet van onvermogen om privé-zaken goed te regelen. ,,Kinderen van mijn naaste collega's vind ik voor een paar uur nog wel leuk'', zegt stadsvoorlichter Marleen Nieuwenhuis. ,,Maar als ik op de gang onbekende kinderen tegenkom denk ik toch: Kunnen die nou niet gewoon naar een oppas?''

Tijdens schoolvakanties is het bij de redactie van J/M Vakblad voor ouders in ieder geval feest. Het komt voor dat de hoofdredacteur, de redactie-assistent en de zeven redacteuren – allen vrouwen – allemaal hun kinderen meenemen. ,,Als je bij een blad werkt dat bedoeld is voor ouders en dus ook voor werkende ouders, dan moet je daar niet al te moeilijk over doen'', zegt hoofdredacteur Jantien Andriesen.

Andriesen heeft de uitgever van de weekbladpers wel eens voorgesteld in de vakanties een oppas in te huren die met de kinderen naar Artis of het New Metropolis gaat. ,,Ze vond het een grappig idee, maar het had geen prioriteit.'' Dus krijgen de oudere kinderen nu op werkdagen ,,leuke opdrachtjes'' en vermaken de kleintjes zich met drinken halen en televisie kijken. ,,Als ze te hard schreeuwen, grijpen we in: nou hou je op. Om dat tegen een collega te zeggen, is vaak veel problematischer.'' Andriesens man, hoofdredacteur bij het vakblad Adformatie, heeft veel meer schroom zijn kinderen mee te nemen. ,,Dan voel ik me ongeveer hetzelfde als wanneer ik met een huilend kind in een restaurant zit.''