Homotrots? Zo had kerk het jubeljaar niet bedoeld

Erotische praalwagens met dansende mannen op naaldhakken en vrouwen in leer, een feest geïnspireerd op de decadente Romeinse keizer Caligula, sensueel ijsjes likken op het homostrand: dat is niet wat het Vaticaan in gedachten had bij het jubeljaar dat nu wordt gevierd.

Met een schok heeft het Vaticaan ontdekt wat er van 1 tot 9 juli op het programma staat in de Italiaanse hoofdstad. Dan zullen tienduizenden homoseksuelen zich mengen tussen de grote groepen pelgrims. En ze zullen buitengewoon zichtbaar en herkenbaar zijn, want ze komen voor het World Gay Pride Festival: negen dagen homotrots in het bolwerk van het katholicisme.

Moet dat nou, vroeg kardinaal Angelo Sodano, als secretaris van Staat de tweede man binnen het Vaticaan, zich hardop af. Hij heeft de gemeente Rome en de regering gevraagd hiervoor een andere datum en/of een andere plaats te verzinnen. Het liefst zag hij een jaar uitstel.

Een juridische basis hiervoor zou artikel 2 uit het Concordaat kunnen zijn, het verdrag waarin kerk en staat hun bevoegdheden afbakenen. Dat bepaalt: ,,De Italiaanse Republiek erkent het bijzondere karakter dat Rome, de zetel van de pontifex maximus, heeft voor het katholicisme.''

Het is een artikel dat nauwelijks wordt gebruikt. In de jaren vijftig heeft het Vaticaan hierop een beroep gedaan om affiches van een schaars geklede Brigitte Bardot te laten verwijderen. Maar Italiaanse bestuurders zien geen aanleiding om het homofestival te verbieden. ,,We moeten open en tolerant zijn, ook al hebben mensen verschillende instellingen'', zei minister van Buitenlandse Zaken Lamberto Dini. ,,Ik geloof niet dat we het kunnen verbieden.''

De linkse burgemeester van Rome, Francesco Rutelli, doet meestal zijn uiterste best om een goede relatie te houden met het Vaticaan. Maar nu gaat hij er kennelijk van uit dat hij al zoveel heeft toegegeven bij de organisatie van het kerkelijke jubeljaar dat hij zijn poot stijf kan houden. ,,Dit kan het morele gezag van het jubeljaar niet in gevaar brengen'', zei Rutelli. ,,Rome heeft een oude code van gastvrijheid en respect, en dat zal in het jaar 2000 niet veranderen.'' Als om dat te onderstrepen heeft de gemeente bijna vier ton beschikbaar gesteld ter ondersteuning van culturele activiteiten van het festival.

De suggestie van kardinaal Sodano vorige maand om het festival uit te stellen, heeft tot zoveel boze reacties geleid dat het Vaticaan nu lijkt te hebben besloten tot stille diplomatie. Massimo Farinella, een van de organisatoren, verwacht dat het Vaticaan zal proberen pressie uit te oefenen om bij de concrete invulling van de plannen de zichtbaarheid van het festival zoveel mogelijk te beperken. Dat is een van de redenen dat het grote afsluitende feest op 8 juli aan de rand van de stad wordt gehouden en niet in het centrum. En de praalwagens zullen vast niet voor de Sint Pieter langs mogen rijden.

Homoseksuele actievoerders hebben verontwaardigd gezegd dat de Vaticaanse bemoeienis in strijd is met de geest van het jubeljaar, dat in het teken staat van verzoening en erkenning van fouten uit het verleden. ,,Wat voor zin heeft het vergiffenis te vragen voor de fouten uit het verleden, als je daarna blijk geeft van dezelfde arrogantie en dezelfde intolerantie die juist de eigenlijke oorzaken waren van die fouten'', vraagt Gianni Geraci, woordvoerder van een associatie van katholieke homoseksuelen, zich af.

Voor het festival ligt een hele reeks plannen klaar. Conferenties, modeshows, klassieke en popconcerten, ongemengd zwemmen en andere sporten, en bijna iedere avond feest. Het Vaticaan voelt zich gerechtvaardigd in zijn lobby tegen het Gay Pride Festival: de Congregatie voor de Geloofsleer heeft bepaald dat discriminatie van praktizerende homoseksuelen geoorloofd is omdat ,,homoseksuele oriëntatie een objectieve stoornis is''.

De organisatoren waarschuwen voor politieke machinaties met behulp van rechtse politieke partijen, maar voelen zich vooralsnog sterk genoeg om de handschoen op te nemen. ,,Het voorstel (tot afschaffing) is een dictatuur waardig en ook contraproductief'', hebben zij geschreven. ,,World Gay Pride in Rome wordt nu een onmisbare afspraak om de trots te vieren van het gay zijn, maar ook om het onvervreemdbare recht te onderstrepen om in het openbaar je eigen burgerrechten op te eisen.'' De laatste voorspelling gaat uit van honderdduizend bezoekers.