Straatetiquette in Rotterdam

Met honderd vrijwilligers de Rotterdamse metro ingaan, en dan tegen alle reizigers ,,goedemorgen!' roepen. Vanmorgen heeft zich bij de Rotterdamse wethouder H. Meijer (GroenLinks) al iemand gemeld die dat aanbood. ,,Heerlijk plan!', zegt Meijer. Want wie groet nog bij het binnenstappen van een treincoupé? Wie weet nog dat je op een roltrap rechts moet staan? Wie houdt nog deuren voor een ander open, of geeft een bejaarde voorrang op de stoep? ,,Mijn grootste ergernis', zegt Meijer: ,,Al die mensen die hun auto's maar overal in de stad neerkeilen, waarna er niemand meer langs kan.'

Op zijn initiatief wil het Rotterdamse college `stadsetiquette' introduceren. In stadsetiquette moeten nieuwe omgangsvormen voor stadsbewoners worden vastgelegd. ,,We willen onderzoeken of we in overleg met de stadsbewoners tot regels kunnen komen die breed gedragen worden', zegt Meijer. ,,Geen normen waarmee fatsoensrakkers zich op de borst kunnen slaan. Het moet lekker gaan. Lulligheid is dodelijk.'

Persoonlijk vond hij ,,zinloze etiquette' zoals vastgelegd in Amy Groskamp-ten Haves standaardwerk uit 1939 Hoe hoort het eigenlijk? altijd ,,vré-se-lijk'. In huize Meijer worden soeplepels daarom niet dwars op de lippen gezet (,,Mijn zus is daar wel heel goed in') en Meijer durft ook best bruine schoenen bij een donker kostuum te dragen. Maar deuren houdt hij wél open. ,,Ook voor mannen, ja'. Hij barst uit in een lachbui. Hij heeft het laten onderzoeken: het meeste onbeschofte gedrag komt van mannen in de leeftijd van 30 tot 50 jaar.

,,Als de samenleving verandert moet je nieuwe regels uitvinden om met elkaar om te gaan', zegt Meijer. Rotterdam is volgens Meijer de locatie bij uitstek voor het nieuwe stadsfatsoen. Eerder introduceerde het stadsbestuur met succes het `Opzomeren', wat inhoudt dat straatverenigingen hun straat schoonhouden en buurtactiviteiten organiseren. ,,Daaraan doen jaarlijks 800 straatverenigingen mee, dus het is goed mogelijk om op grote schaal mensen te mobiliseren.' De straatverenigingen zijn volgens Meijer ideale toekomstige trendsetters van de stadsetiquette. Volgende maand begint de Rotterdamse volkswijk Delfshaven een pilot stadsetiquette.

Reinildis van Ditzhuyzen publiceerde vorig jaar een gemoderniseerde heruitgave van Hoe hoort het eigenlijk en noemt het Rotterdamse plan ,,fantastisch'. Ze memoreert nog even hoe bij de presentatie van haar boek enkele geïnviteerde buitenlandse correspondenten Nederland ,,het onbeschoftste land ter wereld' noemden. Zelf heeft ze deze week nog iemand tot de orde geroepen die zijn autoasbak op straat leegde. ,,Natuurlijk durf ik dat. Al zeggen ze meestal: `U voelt zich zeker een hele nette mevrouw.' '