Karel Vuursteen is op theevisite geweest

Heineken heeft de inzet verhoogd. De bierbrouwer gaat een bod uitbrengen van rond de 7 miljard gulden op het Britse Bass, vier keer zoveel als de grootste overname ooit van het familiebedrijf. Er lijkt zelfs een emissie mogelijk. ,,Freddy zit niet slecht bij kas.''

De eerste ronde in Europa had Heineken al gewonnen. ,,Wij zijn in Europa de industry shaper'', zei bestuursvoorzitter Karel Vuursteen gisteren bij de persconferentie over de jaarcijfers. En hij wil ook de eerste veldslag in de tweede ronde winnen. ,,We gaan een bod uitbrengen op Bass'', zei hij. ,,Bass past perfect in onze keten van landen met een breed leiderschap.''

Vuursteen zei het bijna juichend. Meestal weigeren ondernemers over overnamekandidaten te praten. Ook Vuursteen heeft het zinnetje `we praten altijd, overal en met iedereen' al vaak herhaald. Maar gisteren was het antwoord duidelijk. Nee, we zijn niet geïnteresseerd in het Deense Carlsberg omdat dat merk botst met ons Heineken-merk. Ja, we zijn wel geïnteresseerd in Bass omdat die overname ons de kans zou geven het Heineken-merk te herpositioneren in de Britse markt. En de Britse markt is winstgevend.

Bovendien is Bass de eerste grote brouwer die in de tweede consolidatieronde te koop is gekomen. In dezelfde prijsklasse volgt de komende jaren het Franse Kronenbourg (ongeveer 5 miljard gulden), zodra moederconcern Danone zich terugtrekt op zuivel, water en koekjes. Ook het Deense Carlsberg (beurswaarde ongeveer 5 miljard gulden) sluit niet uit dat het samen verder gaat met een partner, zo liet het vorige week weten. Waarna meteen het gerucht ging dat het Amerikaanse Anheuser-Busch de Denen zou willen overnemen.

De openheid van Vuursteen over zijn bod op Bass betekent dat hij toestemming heeft van de raad van commissarissen. En dat hij op de thee is geweest bij A.H. (Freddy) Heineken. Want de 76-jarige Heineken heeft nog steeds het laatste woord over alle belangrijke investeringsbeslissingen. Hij is immers eigenaar van de brouwerij: zijn Zwitserse L'Arche controleert 50,005 procent van de aandelen van het bedrijf Heineken Holding, dat op zijn beurt 50,005 procent controleert van de brouwerij Heineken NV. Met andere woorden: Heineken is nog steeds een familiebedrijf. ,,Zeker wel. En de familie, dat ben ik'', zei Freddy Heineken in een recent vraaggesprek met HP De Tijd.

Deze constructie heeft natuurlijk voordelen. Het ondernemersschap van Freddy is verantwoordelijk voor de prachtige uitgangspositie die Heineken nu heeft: een zeer winstgevende niche als importbier in de Verenigde Staten in combinatie met een dominante, vrijwel onaantastbare positie in Europa. In Afrika is Heineken de nummer twee, en in Azië en Latijns Amerika is nog niemand de baas.

De constructie heeft ook nadelen. Tot nu toe heeft Heineken zijn overnames en investeringen eenvoudig kunnen betalen uit eigen middelen, aangevuld met leningen. Maar als het om vele miljarden tegelijk gaat, zal die bron een keer opdrogen. Want na Bass zouden er nog wel meer kansen kunnen komen. Bijvoorbeeld in Brazilië. ,,Die markt is een drama, volop in beweging'', zei Vuursteen gisteren. ,,En wanneer moet je wat doen? Als er beweging is.'' Of in Azië waar mogelijk de partner in de jointventure Asia Pacific Breweries te koop komt te staan.

Heineken kan natuurlijk kiezen voor een emissie van nieuwe aandelen om overnames te betalen, het favoriete middel van bedrijven als Ahold, Fortis en Numico. Maar er is een belangrijk verschil tussen het familiebedrijf Heineken en die andere beursfondsen. Eigenaar Freddy zal zijn controlerend belang willen behouden, al is het maar omdat het inclusief die volledige zeggenschap meer waard is dan zonder de zeggenschap. Hij is liever de baas in de op één na grootste brouwerij, dan een van de vele belangrijke aandeelhouders in de grootste. En hij moet bij een emissie dus minimaal een kwart van de nieuwe aandelen bijkopen.

De laatste emissie van Heineken dateert uit 1968 bij de overname van de Amstel brouwerijen. Gevraagd naar de mogelijkheid van een emissie, was Vuursteen gisteren dan ook voorzichtig. ,,Daarvoor zou er overeenstemming moeten zijn met Heineken Holding.'' Analist Gerard Rijk van ING Barings ziet echter geen problemen. ,,Freddy zit niet slecht bij kas.''

Het aangekondigde bod van Heineken op Bass werd niet overal met gejuich ontvangen. Een aantal financiële analisten is bang dat een te hoge prijs de toekomstige winst van Heineken gaat aantasten. Rijk van ING Barings deelt die vrees niet. ,,Dit is zo'n kans als er maar eens in de tien jaar voorbij komt'', zegt Rijk. ,,En er komt een mooie kasstroom in harde ponden sterling binnen.''

Vuursteen waarschuwde gisteren dat hij niet van plan is elke prijs op tafel te leggen. ,,We kopen niet alleen omdat het te koop staat. We zijn trots op onze conservatieve balans. We streven naar beheerste groei.''