HAL: de spin in het web

De investeringsgroep HAL heeft uitzicht op financiële belangen in drie van de zes baggerbedrijven die de wereldmarkt beheersen. Of wil HAL met Boskalis ook het land op?

Waarom stookt de investeringsgroep HAL in andermans huwlijk? De puissant rijke groep, die het miljardenvermogen beheert dat vrijkwam na de verkoop van de activiteiten van de Holland Amerika Lijn, schaakt op diverse borden om de hegemonie op de mondiale baggermarkt.

Vorige week leek het nog overzichtelijk: baggeraar Boskalis, waarin de HAL grootaandeelhouder is met 29 procent, wil een bod uitbrengen op het zes keer grotere bouw- en baggerconcern Hollandsche Beton Groep (HBG).

HBG heeft de afgelopen anderhalf jaar 16 keer met Boskalis over samenwerking of fusie gepraat. Bij enkele gesprekken zat naar verluidt ook HAL-directievoorzitter M. van der Vorm, in zijn functie van commissaris van Boskalis. HBG en Boskalis kwamen niet tot zaken. Dat was juni vorig jaar. Begin december ging HBG vervolgens praten met de Belgische baggerfirma Deme, die net als HBG en Boskalis tot de Grote Zes behoort die de mondiale baggermarkt beheersen.

De afgelopen dagen werd duidelijk dat ook de HAL wel een belang in Deme wil kopen. HAL heeft investeringen in diverse bedrijven, zoals Boskalis en GTI (installatiebedrijf), in vastgoed en de groep heeft naar schatting ook drie miljard gulden aan beleggingen op de financiële markten. Dit geld kan HAL direct inzetten voor nieuwe investeringen.

Wat heeft de HAL op het oog? Diverse scenario's doen de ronde. Het meest simpele is dat HAL gewoon de prijs van Deme wil opdrijven voor HBG. Hoe meer geld HBG moet neertellen, hoe vervelender het wordt voor de huidige aandeelhouders van HBG. Totaan het voorgenomen bod van Boskalis was de beurskoers ,,rampzalig'', erkent ook HBG-bestuursvoorzitter J. Veraart. Beleggers kunnen zich bij een hoog bod op Deme afvragen: betaalt de HBG-directie niet teveel om maar uit de handen van Boskalis te blijven.

De stemming onder zeker één grote belegger in HBG, verzekeraar Delta Lloyd, is geprikkeld, ook al doordat HBG sinds zondag wordt beschermd tegen overnames doordat een stichting tegen een vriendenprijs, overigens volstrekt binnen de regels, de helft van het aandelenkapitaal heeft gekocht. ,,Je praat over een beursfonds dat op consistente wijze niet in staat is geweest aandeelhouderswaarde te scheppen'', zegt beleggingsdirecteur A. Otto van Delta Lloyd. De verzekeraar bezit overigens ook 5 procent van de aandelen van Boskalis.

De scenario's worden complexer als HAL daadwerkelijk Deme overneemt, bijvoorbeeld in samenwerking met een andere aandeelhouder, zoals de familie Decloedt. Zal Boskalis het bod op HBG dan nog doorzetten, of zich tevreden stellen met schaalvergroting in zijn baggerbedrijf?

Afgaande op de presentaties die de Boskalis-directie gisteren aan de vakbonden heeft gegeven gaat het om meer dan baggeren. Boskalis wil de gunstige resultaten in het baggerbedrijf gebruiken om zich in te kopen in de ,,droge'' aannemerij, waar nog verdere Europese schaalvergroting op stapel staat.

Het is overigens nog de vraag of de Europese Commissie, na een geslaagd bod van Boskalis op HBG, akkoord gaat met een rol van HAL als grootaandeelhouder van HBG/Boskalis en de Deme.

Nu de HAL op twee borden schaakt kan zij zich ook rechtstreeks tegen HBG keren. Vanaf zaterdag mag Boskalis details van zijn bod publiek bekend maken. Maar even wachten mag ook. In de tussentijd kan HAL op de effectenbeurs aandelen HBG opkopen om de onderhandelingspositie van Boskalis te versterken.