Cohen 1

`Een belangrijk verwijt aan Cohen en Asscher was in elk geval dat zij hun werk niet hebben neergelegd, als voorzitters van de Joodse Raad, nadat het algemeen bekend was geworden dat de joden in Polen hoogstwaarschijnlijk een gruwelijke dood wachtte', aldus Manja Ressler in haar bespreking van Piet Schrijvers' boek Rome, Athene, Jeruzalem (Boeken, 18 februari), over het leven en werk van David Cohen.

Waren de gruwelen algemeen bekend? Wat wist men tijdens de bezetting? De bezetter suggereerde constant dat er werkkampen en strafkampen waren. Wie als jood gewoon meewerkte, zou in een werkkamp komen. Toen een plausibel idee. Een land in oorlog gaat toch geen werkkrachten vernietigen?

En hoe betrouwbaar in hun nieuwsgaring waren Radio-Oranje en de illegale pers? Ze konden bijna niets natrekken en propaganda had aan beide zijden een veel hogere prioriteit dan zuivere nieuwsgaring. Zelfs nu is het niet helemaal duidelijk wat de geallieerden precies wisten en op welke niveaus. De mensen in bezet gebied wisten meestal helemaal niet wat er aan de hand was. Ook na de oorlog, toen de massamoord bekend werd, waren de overheersende reacties die van verbijstering en ongeloof. Waarom hadden de leden van de Joodse Raad dan in 1943 beter moeten weten?