Zelfs de schaatskoffer van Shimizu is van goud

In het stadion in Nagano waar hij onsterfelijk werd, vertoont de Japanse sprinter Shimizu weer zijn kunsten bij de WK afstanden.

De sprinters uit de ploeg van Peter Mueller vroegen eerder deze week aan hun Japanse collega Hiroyasu Shimizu waarom hij niet met zijn Ferrari naar de M-Wave was gekomen. ,,Omdat er sneeuw ligt'', luidde het antwoord. De olympisch kampioen op de 500 meter is zuinig op zijn kostbaarste bezit. De hoofdcoach van het Japanse team, Tadao Ishihata, is minder voorzichtig. Elke dag rijdt hij met zijn sportwagen naar de M-Wave. Op het parkeerterrein van de olympische schaatsarena staat dezer dagen een zilverkleurige Jaguar E-type.

Noem in een willekeurige winkel of taxi in Nagano de naam van schaatsheld Hiroyasu Shimizu en de kans is groot dat je door een Japanner wordt gecorrigeerd: ,,Mister Shimizu.'' Grenzeloos respect is zijn deel. Dat hij olympisch kampioen is mag de hele wereld weten. Waar zijn ploeggenoten en de meeste van zijn buitenlandse collega's hun schaatsen in een tas meenemen naar de baan, doet de Japanner dat met een goudkleurige koffer op wieltjes.

Shimizu had deze week zo graag naar Nagano willen terugkeren als de nieuwe wereldkampioen sprint, maar de specialist op de 500 meter kwam afgelopen weekeinde in de Zuid-Koreaanse hoofdstad in het eindklassement van de WK niet verder dan de derde plaats, achter de Canadezen Wotherspoon en Ireland. Het respect dat hij onder de Japanse bevolking geniet is er niet minder om. Twee jaar geleden maakte hij zich onsterfelijk door olympisch kampioen op de 500 meter te worden. Hij is de eerste en enige Japanse schaatser met olympisch goud. Het Amerikaanse weekblad Time vond die prestatie zo aansprekend dat de kleine Japanner (1.72 meter) op de cover werd gezet.

Zondag revancheerde Shimizu zich voor een teleurstellende eerste dag, waarop hij bij de 500 meter pas na vier afgebroken starts mocht vertrekken. Jankend, in de kleedkamer en in de bus terug naar zijn hotel, verwerkte hij zijn verdriet. Maar zondag, op zijn zesentwintigste verjaardag, werd hij op de 1.000 meter tweede, achter Jan Bos. ,,Met die prestatie waren we erg blij'', zegt hoofdcoach Ishihata, ,,omdat we voor volgend jaar mikken op de wereldtitel sprint. Dat is nu zijn hoofddoel. Zijn 500 meter is goed, op de 1.000 meter moet hij nog beter worden.''

Zo slecht doet de Japanner het op die afstand ook weer niet. Bij de Winterspelen won de man met de buitenproportioneel dikke bovenbenen brons. Vijf dagen daarvoor, op 10 februari, werd Shimizu op de 500 meter vooruit geschreeuwd door duizenden dolle Japanners. De druk die op hem rustte zette hij om in energie en zoals altijd was zijn rit een lust voor het oog. Het kleine sprintkanon legde de 500 meter af in een olympische recordtijd. Het gejuich had hem kracht gegeven. In een uitverkochte M-Wave kwam zijn droom uit en na de huldiging kon hij een belofte aan zijn moeder, Tsuake, waarmaken. Hij droeg de zege op aan zijn vader en hing zijn moeder de gouden medaille om.

Toen Shimizu zestien was overleed zijn vader Hitoshi, de man die hem op z'n derde op het ijs zette en begeleidde op weg naar de top. Hiroyasu kon de twee dagen durende begrafenis niet meer aan en vluchtte naar de ijsbaan, waar hij zes uur lang rondjes reed. Schaatsen als rouwverwerking. Om het gezin Shimizu en drie zussen te onderhouden nam zijn moeder een baan aan in de wegenbouw. Ze bestuurde een bulldozer en een wals. Zwaar werk, maar dat verdiende beter. Nu ondersteunt Shimizu zijn moeder. En als het even kan zit ze op de tribune, zoals vorige week in Seoel en de komende dagen in het M-Wave-stadion.

De Japanse hoofdcoach Ishihata kent Shimizu al vijftien jaar. ,,En hij was nog kleiner toen ik hem leerde kennen'', vertelt de grijze vijftiger over die dag in 1985 toen hij de sprinter in een trainingskamp op het eiland Hokkaido ontdekte. Ishihata was toen al bondscoach. ,,Hij maakte toen een grote indruk op me, zowel wat zijn snelheid als zijn techniek betreft'', vertelt Ishihata.

Zijn eerste succes boekte Shimizu in november 1993. Enkele maanden voor de Winterspelen in Lillehammer versloeg hij bij wereldbekerwedstrijden in Berlijn de latere olympische gouden-medaillewinnaar Dan Jansen. Het was de enige wedstrijd die de Amerikaan dat seizoen in het worldcupcircuit verloor. In maart '96 raakte Jansen het wereldrecord op de 500 meter kwijt aan Shimizu.

Veel is de sprinter volgens Ishihata niet veranderd. ,,Nog steeds is hij te nerveus voor de start. Winnen, dat is het enige waar hij aan denkt.'' Shimizu beaamt dat. ,,Niemand wil zo graag winnen als ik.'' De populariteit van `Hiro' kent volgens de coach geen grenzen. ,,Shimizu is zo geliefd, omdat hij Japanse waarden uitdraagt.'' Bij de media is hij minder populair. Op de persconferentie van de Japanse ploeg gaf hij slechts nietszeggende antwoorden. Hoe ben je hersteld van de WK sprint? ,,Dat is een geheim.'' Ook in een gesprek met de Nederlandse media had Shimizu geen zin. Het excuus van zijn coach: ,,Hyroyasu is nu al zenuwachtig voor het WK-toernooi.''