Ruzie om joodse graven in Praag

De joodse gemeenschap in Tsjechië is boos over het voorgenomen ruimen van de oudste joodse begraafplaats in het land. De controverse ontstond bij bouwwerkzaamheden in de Vladislavovastraat in Praag, waar een verzekeringsbedrijf een nieuw kantoor annex parkeergarage bouwt. Bij de werkzaamheden stuitte men twee jaar geleden op de restanten van een 750 jaar oude joodse begraafplaats. Nadat al was begonnen met het overbrengen van de stoffelijke overschotten bereikte de leider van de joodse gemeenschap in Tsjechië, opperrabbijn Karel Sidon, een overeenkomst met het bedrijf dat voorzag in de `verpakking' van de hele begraafplaats in beton, onder de parkeergarage.

Volgens de joodse gemeenschap beloofde in dat akkoord het verzekeringsbedrijf de 160 weggehaalde resten terug te brengen. Het bedrijf ontkent dat. Vorige week kwam het tot een demonstratie van aanhangers van Atra Kadisha, een organisatie die zich wereldwijd bezighoudt met het bewaren van joodse begraafplaatsen. Terwijl Sidon met vertegenwoordigers van de maatschappij de herbegrafenis besprak, eisen de betogers buiten op straat – tot verrassing van zowel Sidon als het bedrijf – de stopzetting van de bouw van het kantoor van de verzekeringsmaatschappij. Het bedrijf wil nu helemaal niets meer weten van een herbegrafenis. De bouw op de bewuste plek is inmiddels stopgezet. Volgens de verzekeringsmaatschappij kost haar dat 300.000 gulden per maand. Sidon heeft een beroep gedaan op de Israelische opperrabbijn. Hij zou moeten beoordelen of het oorspronkelijk met de verzekeringsmaatschappij bereikte akkoord geldig is.

In de Hongaarse stad Jaszakohalma heeft gisteren een organisatie van de joodse gemeenschap in Hongarije voor het eerst een oude joodse begraafplaats van de plaatselijke overheid gekocht, met het doel de graven te restaureren en de begraafplaats te heropenen. Met die oplossing proberen de Hongaarse joden jarenlange juridische procedures over de vraag wie eigenlijk eigenaar van de begraafplaatsen is, te omzeilen. In het post-communistische Oost-Europa zijn de joodse gemeenschappen nog maar zelden (weer) eigenaar van de grond waarin de joodse voorouders zijn begraven. Hongarije alleen al telt 1.800 joodse begraafplaatsen die meestal al sinds 1945 niet meer zijn onderhouden. De Mechon Simon Stichting probeert nu zoveel mogelijk begraafplaatsen op te kopen.