Mogen wij ook een eigen school?

Islamitische ouders in Roermond zijn boos omdat ze geen eigen school mogen oprichten. Dan maar dagelijks naar Helmond. ,,Eerst je eigen identiteit.''

Tien boze vaders in een zaaltje van wijkcentrum de Eksterkamp, gisteravond in Roermond. Ze zijn Turks, Marokkaans en Somalisch, en spreken onderling Nederlands met een zachte Limburgse g. Samen vormen ze het bestuur van de stichting Islamitisch onderwijs Midden-Limburg. Ze willen een islamitische basisschool voor hun zoons en dochters, maar hun aanvraag bij de gemeente Roermond is voor de derde keer afgewezen.

Malika, Safia en Ammal, de dochters van Mohamed Souabi (één van de boze vaders) zitten op een katholieke basisschool, in een ,,witte wijk'' in Roermond. Daar zijn ze de enige Marokkaanse leerlingen. Dat is beter voor ze dan een zwarte school in onze buurt, zegt Souabi, omdat daar het onderwijspeil lager is. Toch is hij ontevreden. ,,Kent u het verhaal van het lelijke eendje'', zegt hij. Hij legt het uit. Het eendje is ongelukkig tussen de zwanen, omdat het anders is. Tussen de andere eendjes is hij gewoon een eendje. Pas als dat eendje groot is, kan hij zich wél thuis voelen tussen de zwanen.

Souabi bedoelt dit: Een kind moet eerst een eigen identiteit krijgen. En dat gaat het beste op een islamitische school. ,,Als mijn dochter op school leert dat Jezus een god is, een kruisje moet slaan, en Sinterklaas viert, en thuis leert dat Jezus een profeet is en Sinterklaas niet bestaat, ontstaan er conflicten in dat kleine hoofdje.'' Leer eerst je eigen cultuur kennen, zegt Souabi, integratie komt daarna. Zelf is hij docent op het voorbereidend beroepsonderwijs (VBO). ,,In de klas zitten ruige jongens, vooral allochtonen.'' Veel van die jongens zijn ontheemd volgens Souabi. ,,Ze hebben in hun jeugd geen stabiele basis gekregen. Nu ze 16 zijn, is hun gedrag niet meer te corrigeren.'' Zelf was hij 17 toen hij uit Casablanca naar Nederland kwam. ,,Ik ben het beste bewijs dat een stabiele jeugd leidt tot een betere positie.''

Uit woede over het uitblijven van een islamitische school, hebben de Roermondse ouders 200 kinderen van de openbare scholen afgehaald en aangemeld op de Salah Eddin el Ayyoubi-school in Helmond. Daar is plaats voor 185 kinderen, maar er zijn al 235 leerlingen, uit Venlo, Mierlo, Roermond en Weerd. Er staan er nog 150 op de wachtlijst. De kantine wordt gebruikt als gymzaal, jongens in sportbroekjes en meisjes met hoofdoekjes rennen er hun rondjes. De klassen van juf Debbie, juf Selviye en meneer Abdelhamid zitten vol.

Directeur Erik Jan Moll begrijpt de ,,kamikaze-actie'' van de ouders wel. Ze zijn gefrustreerd, zegt hij. Bestuurslid Mohamed Douiyeb: ,,Onvrede over het bestaande onderwijs is de basis voor het ontstaan van islamitische scholen. Op een openbare school denkt de leraar: dat is een allochtoon, die heeft taalachterstand, dat is een probleem. Hier is iedereen zwak in taal, dus werken we daar harder aan.''

Zelf zat Douiyeb vroeger op een katholieke jongensschool, waar later toch meisjes op kwamen. ,,Ik heb toen alles geleerd wat mijn vader en Allah verboden.'' Roken, met meisjes rommelen, gemengd zwemmen, disco-avondjes op school, tracteren op verjaardagen, weesgegroetjes bidden. Op de islamitische school zijn jongens en meisjes gescheiden, wordt het suikerfeest gevierd, bidden de kinderen hun eigen gebed en zijn hoofddoekjes geen twistpunt.

Op de openbare basisscholen in Limburg wordt nu het carnavalsfeest voorbereid. De kinderen van de Salah Eddin el Ayyoubi-school doen er niet aan mee. Moeten we participeren in alle idiote feesten, zegt Douiyeb. ,,Moeten we hossen en hijsen, zijn we dan pas brave burgers?''

GroenLinks wethouder Tof Thissen (onderwijs) is er niet van overtuigd dat een islamitische school dé oplossing is voor moslimouders. Hij heeft het over de ongelijktijdigheid van het emancipatieproces, over het juk van de zuilen waar protestanten en katholieken zich net aan hebben ontworsteld. Hij betwijfelt of het wel zo verstandig als de moslims weer een nieuwe zuil oprichten. Al twintig jaar zet hij zich in voor `de allochtone zaak', zegt hij. Hij wil investeren in de Roermondse wijken `t Veld en De Kemp waar veel allochtonen wonen. Onder de autochtone bevolking is geen draagvlak voor een islamitische school, zegt Thissen. Komt zo'n school er toch, dan kan er in die wijken een ,,explosieve situatie'' ontstaan. Integratie gaat volgens hem beter op de buurtscholen, waar zwart en wit met elkaar leren omgaan.

Op `t Mozaïek en De Zonnewijzer, zeggen de islamitische ouders, is 98 procent van de kinderen zwart. En alle zwarte kinderen krijgen VBO-advies, of lager. Is dát integratie? Zij zijn ervan overtuigd dat hun kinderen beter presteren op een islamitische school. Uit cijfers van de inspectie blijkt wat anders: kinderen op islamitische scholen presteren nog altijd minder goed dan leerlingen op witte scholen.

De ruzie in Roermond is inmiddels hoog opgelopen. Twee keer hebben de ouders een officiële aanvraag voor een islamitische school ingediend, de Roermondse raad keurde die op formele gronden af. Eerst waren er te weinig aanmeldingen. De tweede keer kwam de aanvraag te laat. Dit jaar is er helemaal geen aanvraag ingediend, zegt de wethouder. Voorzitter Mohamed Abucar van de stichting Islamitisch onderwijs toont daarop een brief van de wethouder, verstuurd op 4 februari dit jaar, waarin staat dat de aanvraag voor 1 februari binnen moet zijn. ,,Sabotage'', zegt hij. De wethouder: ,,Ze hebben willens en wetens geen aanvraag ingediend. Ze willen een doorbraak forceren.''

De vijftig ouders die hun kinderen van de openbare scholen hebben gehaald, hebben een brief gekregen van de wethouder, waarin ze worden herinnerd aan de leerplicht. Andere Marokkanen spreken ouders thuis en in de moskee aan op hun actie. ,,Judassen uit eigen kring'', zeggen de actievoerende ouders. ,,Ze willen ons verzet breken.''

De dood van Amin wordt erbij gehaald, de 16-jarige jongen die een paar weken geleden in Roermond werd doodgestoken door een Antilliaanse leeftijdgenoot. Souabi had Amin twee jaar in de klas. ,,Hij was geen slechte jongen. Maar als hij op een islamitische basisschool gezeten, dan was hij gegarandeerd nooit in zo'n conflict verzeild geraakt. Dan had hij niet op het VBO gezeten, maar op het VWO, en had hij huiswerk zitten maken in plaats van ongein uithalen.'' Wethouder Thissen reageert stekelig: ,,Dat is een zeer dubieus argument.''

Tien islamitische kinderen zitten in de schoolbus, gistermiddag om kwart over drie. Samen zitten ze op de islamitische school in Helmond en rijden terug naar huis in Roermond. Ze zijn Libanees, Marokkaans en Somalisch. Ze zingen een Arabisch liedje, over pennen en potloden. Daarna zingen ze een liedje van Kinderen voor kinderen. In vloeiend Limburgs.