Medische criteria WAO onmogelijk

De roep om een duidelijk onderscheid tussen ziek en gezond klinkt steeds als het aantal arbeids- ongeschikten toeneemt.

Staatssecretaris Hoogervorst (Sociale Zaken) wil de instroom in de WAO beperken met behulp van een objectieve medische diagnose als basis voor de toelatingskeuring. Dat zei hij gisteren in reactie op kritiek van zijn partijgenoot en Kamerlid Wilders (VVD). Wilders kondigde vorige week aan samen met het CDA een initiatiefwetsontwerp in te dienen waarin de WAO-keuring voor mensen met psychische klachten wordt aangescherpt.

Zodra de politiek geen weg meer weet met de WAO, moeten de artsen strenger keuren. Maar de politici verliezen uit het oog dat bij een WAO-keuring geen medische diagnose wordt gesteld. Aan het ene eind van het spectrum van uitersten staan de zieken of gehandicapten die dolgraag willen werken, maar nergens worden aangenomen. Nog al wat rolstoelers, doven, blinden en ex-psychiatrische patiënten behoren tot die categorie. Ze zijn ziek, of ze hebben een imposante ziektegeschiedenis achter de rug met een hoog risico op herhaling, waardoor ze voor een werkgever een hoog risico zijn. Aan de andere kant zijn er mensen die geen aantoonbare ziekte hebben, maar die zich toch niet in staat voelen om te werken. Beroemd zijn de chronisch vermoeiden, whiplash-patiënten en jonge mensen die om psychische redenen thuis zitten. Daar zijn mensen bij die huilbuien of woedeaanvallen krijgen als ze op hun werk zijn, of die lichamelijk ziek werden en worden op de plek waar ze werkten. Een keuringsarts moet vaststellen of iemand in andere omstandigheden nog kan werken en verricht een verzekeringstechnische handeling op grond van een medisch dossier. Als dat medisch dossier een objectief vastgestelde diagnose bevat zegt dat weinig over iemands rbeidsvermogen. Psychiatrische ziekten zijn bijvoorbeeld omschreven in het Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. Nieuwe versies worden vastgesteld na jarenlang soebatten in commissies met psychiaters.

Veel van deze objectieve psychiatrische diagnosen zijn in feite multiinterpretabel. Een patiënt heeft bijvoorbeeld een depressie als hij - om te beginnen - bijna elke dag het grootste deel van de teneergeslagen is, geen interesse of plezier in werk of vrije tijd heeft, gewicht verliest of wint, slaapstoornissen heeft, geagiteerd of juist lethargisch is, elke dag moe, gevoelens van waardeloosheid of schuld heeft, zich niet kan concentreren en vaak aan de dood denkt. Dit zijn negen kenmerken en wie aan vijf ervan voldoet is depressief. Bovendien behoort daarnaast arbeidsongeschiktheid tot de diagnostische criteria. Politici hebben de neiging om bij een WAO-crisis te vertrouwen op de hardheid van de geneeskunde, maar de `objectieve' ziektecriteria voor de WAO-ers die voor problemen zorgen zijn zo zacht als boter.

KLACHTENpagina16