Kohl is zijn isolement en de aanvallen beu

Oud-kanselier Kohl wil de boete die de CDU voor zijn illegale financiële manipulaties is opgelegd, zelf betalen. Hij is zijn laatste politieke vrienden kwijtgeraakt en wil van het isolement af.

Helmut Kohl wil het weer goedmaken met zijn partij. De oud-bondskanselier, maar vooral, zoals hij zegt, ,,mijn gezin en mijn chauffeur lijden onder deze onbarmhartige toestand''. Daarom is Kohl druk doende in het hele land geld in te zamelen om de CDU te helpen – ditmaal legaal.

Zes miljoen mark probeert de oud-kanselier bij zijn `vrienden in het bedrijfsleven' los te krijgen. Dat is de boete die de partij moet betalen omdat Kohl als CDU-leider heeft verzuimd miljoenen aan donaties op te geven. Kohl bekende in december 1999 dat hij begin jaren negentig 1,5 tot 2 miljoen mark aan giften had ontvangen, die hij via illegale rekeningen naar lokale partijafdelingen had doorgesluisd. De partijwet schrijft voor dat het drievoudige van het verzwegen bedrag als boete aan de Bondsdag moet worden betaald en dat betekent zes miljoen mark.

De boetes die de CDU wegens de zwartgeldaffaire krijgt opgelegd zijn een aderlating voor de partij. Alleen al door de zwarte rekeningen die de CDU-Hessen er in Zwitserland op nahield, moet de partij een bedrag van ruim 40 miljoen mark ophoesten. Daarbij is de boete van Kohl nog niet eens inbegrepen. De parlementaire onderzoekscommissie begint pas over twee weken met verhoren en nieuwe feiten kunnen hogere straffen opleveren.

Kohl wil daar niet op wachten. De oud-kanselier, die als parlementariër bijna dagelijks eenzaam in zijn Berlijnse kantoor zit, is door zijn financiële gejongleer in een groot isolement terechtgekomen. Reisde hij kort na zijn bekentenis nog zelfverzekerd door het land om prijzen in ontvangst te nemen, inmiddels is Kohl op tal van bijeenkomsten geen welkome gast meer.

De CDU heeft zelfs besloten het officiële feest met prominente internationale gasten voor Kohls 70ste verjaardag op 3 april af te zeggen. In Berlijn wordt niet gevierd, in Rijnland-Palts niet waar hij minister-president was, en zelfs in zijn woonplaats Ludwigshafen is het feest afgelast. Kohls volgehouden zwijgen over de herkomst van de miljoenen, waarmee hij de opheldering van het schandaal nog steeds blokkeert, wordt hem door vriend en vijand kwalijk genomen.

Zelfs zijn trouwe partijkameraad Norbert Blüm, die jarenlang met hem samenwerkte als minister van Sociale Zaken, verklaarde de Männerfreundschaft met Kohl demonstratief voor beëindigd. Blüm is dermate geërgerd, teleurgesteld en bedroefd over Kohls houding, die de CDU in de grootste crisis van haar bestaan heeft gestort, dat hij voor het eerst in zijn leven echt depressief is geworden. ,,Jarenlang heb ik bij al het werk het gezin verwaarloosd – en nu vraag ik me af: waarvoor'', bekende Blüm. Zelfs bisschoppen – Kohls oude bondgenoten – zijn verontwaardigd over het `absolutistische' optreden van de oud-kanselier. Wolfgang Huber, bisschop van de Evangelische kerk in Berlijn-Brandenburg, verweet Kohl principiële waarden zoals eerlijkheid, betrouwbaarheid en trouw aan de ambtseed met voeten te hebben getreden. Boete zonder berouw, noemt de bisschop dat. ,,Er wordt heel snel gezegd: ik heb een fout gemaakt en daarmee basta. Zodra politici als Kohl hun erewoord boven de rechtsstaat plaatsen, zijn we in een kritische situatie beland'', meent Huber.

Bij de Duitsers in het Rijnland is Kohl deze carnavalsdagen vooral het mikpunt van spot geworden. Er worden bankbiljetten met Kohls opdruk verspreid, er wordt gezwaaid met koffers in alle maten. Bij cartoonisten is Kohl een dankbaar onderwerp van hoon.

De grote Europeaan is het nu beu als een charlatan zijn carrière te beëindigen. Hij wil met zijn Wiedergutmachung niet alleen de schade voor de CDU verzachten, maar ook zijn goede reputatie als politicus en staatsman herstellen. Friedrich Merz, de kersverse CDU/CSU-fractievoorzitter, is niet afkerig van Kohls gebaar. Maar voor het herstellen van de geloofwaardigheid van de partij is meer nodig, merkte hij droogjes op.