Rob den Besten gaat doen wat prettig is

Rob den Besten verlaat de Nederlandse Spoorwegen. ,,We hebben een nieuwe man nodig.''

Na acht jaar voorzitterschap kondigde topman Rob den Besten (59) van de Nederlandse Spoorwegen gisteren zijn vertrek aan. Zijn afscheid op 1 augustus komt voor velen onverwacht. Volgens de vakbonden heeft Den Bestens vertrek te maken met de onderhandelingen met de overheid over grote projecten, zoals de hogesnelheidslijn, die binnenkort plaats vinden. Gezien de recente conflicten van Den Besten met minister Netelenbos van Verkeer zou zijn opvolger Hans Huisinga een betere onderhandelingspartner zijn.

De topman zei tijdens de presentatie van de jaarcijfers gisteren zelf dat, nu het verzelfstandigingsproces van de NS ,,redelijk voltooid'' is, het tijd is voor een nieuwe fase. ,,We staan nu voor een buitengewoon belangrijk investeringsprogramma. Daarvoor hebben we een nieuwe man nodig.'' Den Besten laat na acht jaar een gezond bedrijf achter, met een winst in 1999 van 258 miljoen gulden.

Vorig jaar zei U nog tot uw pensioen in 2002 aan te blijven als bestuursvoorzitter. Wat is er sindsdien veranderd?

,,Niets eigenlijk. Mijn vertrek heeft een sterk privé-karakter. Ik besloot in de loop van het vorig voorjaar te gaan kijken of er leven is na de NS, dat is heel simpel.''

De vakbonden menen dat uw vertrek een strategische keuze is.,,Huisinga en ik werken al vijf jaar ontzettend nauw samen. Als het de bedoeling was geweest een heel andere lijn te volgen, dan was er wel iemand anders aangesteld. Bovendien: de hectiek die vorig jaar ontstond in verband met Netelenbos en de HSL-lijn, kwam na mijn besluit om op te stappen.''

Wat is uw bijdrage geweest aan de NS?

,,Bij mijn aantreden trof ik een sterk door de overheid gestuurd bedrijf aan. Ik zeg niet dat het product slecht was, maar het was niet ingericht als een onderneming en het had een sterk gecentraliseerde structuur. De overheidsfinanciering creëerde bij de werknemers een houding van `het komt toch wel in orde'. Het was mijn opdracht om van de NS een financieel zelfstandig bedrijf te maken en de dienstregeling te verbeteren. De organisatiestructuur is gedecentraliseerd en niet meer te vergelijken met die van toen. De efficiëntie is sterk verbeterd, al zijn we er nog niet. Daar heb ik een voortrekkersrol in gespeeld. De NS loopt ver voor op andere Europese spoorwegmaatschappijen.''

Hoe omschrijft u uw relatie met de politiek?

,,De relatie tussen de NS en de politiek is altijd diffuus geweest. Stel je voor: een bedrijf met één aandeelhouder, die weer verantwoording af moet leggen aan het parlement. Bovendien wordt die aandeelhouder geconfronteerd met meerdere belangen. Wij zeggen: we willen een goed product en een gezonde financiële basis. De politiek kan zeggen: we willen meer vervoer en het maakt niet uit wat het kost. Dat levert spanningen op. De suggestie als zouden Netelenbos en ik helemaal niet door een deur kunnen is ongegrond. We hebben onze meningsverschillen, maar niet in die mate.''

Wat gaat u nu doen?

,,Wat ik in ieder geval niet ga doen is weer een volledige werkomgeving creëren. Ik heb wat nevenfuncties, die ga ik uitbreiden. En ik wil meer tijd hebben om geschiedenis te studeren. Mijn vrouw en ik willen meer gaan reizen. Kortom: ik ga doen wat prettig is.''