Hulp aan Mozambique op gang

Een supermarktketen in de Zuid-Afrikaanse provincie Gauteng is een grote actie begonnen om onder het publiek `alles wat drijft' in te zamelen voor Mozambique, dat is getroffen door watersnood.

De internationale hulp aan Mozambique uit andere landen dan Zuid-Afrika kwam vandaag goed op gang. de VS beloofden 10 miljoen dollar aan hulpgoederen. Een C-17 vrachtvliegtuig uit de VS landde vanmorgen op de luchthaven van Maputo met aan boord dekens, jerrycans en voedsel. Groot-Brittannië heeft vijf helikopters (vier Britse toestellen waren al ter plekke) gestuurd en twee transportvliegtuigen met 30 man personeel, 69 rubberboten, 39 reddingsvlotten en communicatieapparatuur.

De Zuid-Afrikaanse winkelketen Pick 'n Pay stuurt als begin van zijn actie zelf vanuit Johannesburg 2.000 zwemvesten, rubberbootjes en opblaasbare armbanden, die per gehuurde helikopter boven het rampgebied zullen worden gedropt. Hoewel de regen is opgehouden, stromen nog steeds grote hoeveelheden water uit hoger gelegen delen naar de Mozambikaanse kust. Het dodental loopt naar schatting in de duizenden.

Buurland Zuid-Afrika is op dit moment de belangrijkste redder voor de Mozambikanen, met zeven helikopters en vijf vliegtuigen die af en aan vliegen om drenkelingen te redden. De 65 Zuid-Afrikaanse militairen in Mozambique hebben 8.000 mensen gered, maar schatten het aantal dat nog op daken en in bomen wacht op ten minste 100.000. Meer dan één miljoen van de 18 miljoen inwoners van Mozambique zijn direct getroffen door de watersnood; 60.000 mensen zijn als vermist opgegeven. De schade aan huizen en landbouwgebieden in het straatarme land is enorm.

De redders hanteren bij hun operatie een keihard criterium: alleen degenen wie het water letterlijk tot aan de lippen staat worden geëvacueerd. Minder urgente gevallen moeten wachten. Tegen het Johannesburgse dagblad The Star zei helikopterpiloot Mike O'Donnell dat zijn toestel elke keer wordt overladen met doorweekte mensen; in plaats van de maximaal twintig nemen de heli's tot 32 personen mee. Een Oryx helikopter landde in veiligheid na het oppikken van 68 Mozambikanen in een keer. Moeders werpen soms in opperste nood hun baby's of kleine kinderen in de helikopters om hen te redden. VN-organisaties vrezen dat na het terugtrekken van het water ziektes als cholera, dysenterie en malaria nieuwe bedreigingen voor de bevolking zullen vormen.

Hoewel het inmiddels grotendeels opgehouden is met regenen, stromen via de Limpopo, de Save en andere grote rivieren nog grote hoeveelheden water via Mozambique naar de Indische Oceaan. Een nieuwe bedreiging voor het laag gelegen land vormt de Zambezi-rivier. Het Kariba-stuwmeer tussen Zambia en Zimbabwe, dat wordt gevoed door de Zambezi, is zo vol dat men een aantal sluizen heeft opengezet; dat water stroomt naar Mozambique. Een Zuid-Afrikaanse militair legde vanmorgen op de radio uit hoe Mozambikanen in verwarring worden gebracht door de omstandigheden: ,,Ze zien dat het niet meer regent en gaan als het even kan terug naar hun huizen om hun inboedel te redden. En daar worden ze verrast door nieuwe vloedgolven die via de rivieren worden aangevoerd.''

De Mozambikaanse premier, Pascoal Mocumbi, smeekte het buitenland gisteren om bootjes en voedsel. ,,Onze eigen voorraden zijn uitgeput, alstublieft, help ons'', zei hij, ,,zonder onze broeders uit Zuid-Afrika en de rest van de wereld zal ons land deze tragedie niet overleven.''