Est vertaalt Vergilius in het Swahili

Uit hoeveel boeken bestaat de Georgica van Vergilius? Het is een antwoord dat je graag wilt weten tijdens het kijken naar de naar dit lange gedicht genoemde film Georgica van de Estse regisseur Sulev Keedus. Af en toe wordt er in de film een stukje uit voorgelezen, en na de derde keer weet je zeker dat de film uit net zoveel boeken, of hoofdstukken, zal bestaan als het gedicht van Vergilius. Zouden het er maar drie zijn? Nee, vast vier. Toch geen vijf? Desondanks was ik blij met dit houvast bij de vraag: hoe lang duuuurt het nog?

Georgica speelt zich af op een verlaten eiland dat door een leger gebruikt wordt als oefenterrein voor het afwerpen van bommen. Enige bewoner van het eiland is een oude man. Hij verzorgt een paard. Hij houdt bijen. Hij vangt vis. Hij rapporteert `s nachts door een ouderwetse telefoon of de bommen goed zijn neergekomen. Hij speelt orgel. We krijgen dat allemaal uitvoerig te zien. Zo uitvoerig dat elke fraai geschoten beeld wel een diepere betekenis moet hebben en voor het een of ander symbool moet staan.

Handreiking voor die betekenis is de Georgica, waarin Vergilius het arbeidzame, oude tradities en goden respecterende leven op het platteland bezingt. Volgens de regisseur heeft Estland na de boze droom van de sovjetbezetting een dichter als Vergilius nodig om de mensen weer spirituele waarden bij te brengen.

De oude man krijgt aan het begin van de film gezelschap van een jongetje. Het is door zijn moeder naar het eiland gestuurd, dat een voor burgers verboden zone is. Wat komt het jongetje daar doen? Het lijkt erop dat hij bij de oude man moet genezen. Het jongetje is gestopt met praten. Flashbacks onthullen waarom. We zien zijn moeder voor soldaten wassen en strijken en sommigen ook lichamelijk ter wille zijn.

De oude man praat des te meer. We komen te weten dat hij vroeger missionaris is geweest in Afrika. Soms bekijkt hij foto's die hij daar genomen heeft. Ook is hij bezig de Georgica uit het Latijn in het Swahili te vertalen. Zo hoopt hij zich met de Afrikanen te verzoenen. De vertaalde Georgica moet bewijzen dat witte mensen vroeger ook `de goden van de aarde hebben aanbeden'. Georgica is een film die zijn uiterste best doet poëtisch te zijn, maar vooral geraaskal voortbrengt.

Georgica. Regie: Sulev Keedus. Met: Evald Aavik, Mait Merekülksi, Ülle Toming. In: Filmmuseum, Amsterdam; Concordia Cinema, Breda (vr); `t Hoogt, Utrecht (ma).