Een herkansing voor zeven miljard

Bierbrouwer Heineken, die morgen zijn jaarcijfers publiceert, staat in Groot-Brittannië voor een onmogelijke keuze. Een overname van Bass kost minimaal 7 miljard gulden. Niet kopen kan nog duurder uitvallen.

Eindelijk krijgt Heineken de kans om zijn grootste blunder ooit te corrigeren. Met de overname van de Britse brouwer Bass zou Heineken het grootste lokale pilsmerk, Carling, in handen krijgen. Dan kunnen de Nederlanders eindelijk het Heineken-merk herpositioneren op de Britse markt, een kostbare en risicovolle, maar waarschijnlijk onvermijdelijke operatie.

Heineken smaakt overal ter wereld hetzelfde, behalve in Engeland. Op de Britse markt wordt Heineken Cold Filtered sinds de jaren vijftig verkocht als een plat volkspils met een alcoholpercentage van 3,5 procent. In de rest van de wereld is Heineken een chique bier met een premium in de prijs en 5 procent alcohol.

Bass staat, niet offcieel, te koop voor zo'n 7 miljard gulden. Dat is een veelvoud van de grootste overname ooit van Heineken, het Spaanse Cruzcampo voor 1,4 miljard gulden in 1999. Maar Heineken kan het best betalen. Er is 2,5 miljard gulden in kas en Heineken kan volgens analisten eenvoudig tot 10 miljard gulden lenen. Toch twijfelen de bieranalisten van de drie grootste Nederlandse banken aan de wijsheid van een Britse overname. ,,Heineken gaat het proberen'', zegt Gerard Rijk van ING Barings. Heineken kan het geld beter elders investeren, zeggen Iain Wilson van ABN Amro en Anneke Groen van Rabobank.

Eerst de voordelen, dan de nadelen van een mogelijke overname.

Het belangrijkste voordeel is de herkansing die het merk krijgt. Op dit moment wordt het Heineken-merk verkocht door Whitbread, een van de vier grote Britse brouwerijen. Het gaat daarbij om ongeveer 2,6 miljoen hectoliter Heineken, goed voor 5 procent van de totale Britse biermarkt. Van dat Britse Heineken is bijna 90 procent het slappe Heineken en iets meer dan 10 procent het zogenoemde Heineken Export, de duurdere premium variant.

Whitbread heeft in Groot-Brittannië volledige zeggenschap over de marketing en gebruikt Heineken om volumes te draaien en om prijzenoorlogen uit te vechten met andere voetbalpilsen als Foster's en Carling. Voor het snel groeiende en veel winstgevender premium-segment heeft Whitbread een ander merk: Stella Artois van Heinekens Belgische rivaal Interbrew. Na een overname van Bass kan Heineken de massamarkt voortaan bewerken met marktleider Carling, zijn eigen slappe Heinekenpils langzaam laten verdwijnen en Heineken Export volop ondersteunen als duur, chique merk.

Daarnaast kan Heineken, de op één na grootste bierbrouwer ter wereld, met deze acquisitie de kloof met koploper Anheuser-Busch (met het merk Budweiser) dichten. De Amerikanen brouwen jaarlijks 120 miljoen hectoliter, Heineken komt met de 15 miljoen van Bass op ongeveer 100 miljoen hectoliter. Bovendien is Heineken wel de meest internationale brouwer, maar is het concern nog grotendeels afhankelijk van zeven landen. Vijf daarvan zijn lekker winstgevend (Nederland, de Verenigde Staten, Griekenland, Frankrijk en Italië); in twee moet er nog hard gewerkt worden (Spanje en Polen).

Er zijn ook nadelen. Heineken betaalt overnames niet in aandelen omdat grootaandeelhouder Freddy Heineken de controle over het concern wil behouden. Bij een overname met geleend cash geld draagt Bass volgens analisten weliswaar meteen bij aan de groei van de winst per aandeel, maar de eerste paar jaar niet aan de `waardecreatie' waaraan overnames tegenwoordig worden getoetst. Daarom kunnen de miljarden beter achter de hand blijven voor overnames in Latijns Amerika of Azië waar de biermarkt nog steeds groeit.

Bovendien zou een overname van Bass, en het opzeggen van het contract met Whitbread, ook risico's inhouden. Het is natuurlijk de vraag of de herpositionering van het Heinekenmerk lukt. Ook moet Bass hopen dat het in dit scenario de pubs mag beleveren die nu van Whitbread hun Heinekenbier krijgen.

Mocht Heineken toch gaan bieden op Bass, dan krijgen de Nederlanders concurrentie van South-African Breweries (SAB). SAB is niet alleen bereid veel te betalen voor brouwerijen - zo bleek vorig jaar in Tsjechië. De Zuid-Afrikanen hebben Bass ook veel harder nodig dan Heineken. Hun kasstroom is grotendeels in Zuid-Afrikaanse rand. Bovendien hebben ze een beursnotering in Londen en zal een Britse overname zeker helpen hun zichtbaarheid onder beleggers te vergroten.

Hoe gevaarlijk is het voor Heineken als SAB er met Bass vandoor gaat? Er dreigt dan een domino-effect. Samen met Bass wordt SAB vanzelf de belangrijkste kandidaat voor het Franse Kronenbourg zodra eigenaar Danone (zuivel, koekjes, mineraalwater) daar vanaf wil. Voeg daar Grolsch nog aan toe als premium-merk en plotseling is Heineken niet langer de alleenheerser in zijn thuismarkt Europa.