Chirac en Kok

HET STAATSBEZOEK van de Franse president aan Nederland is een doorslaand succes geworden. Premier Kok is tevreden over de ,,florissante betrekkingen''. President Chirac is content over het ,,warme onthaal'' in een land dat ,,essentieel is voor Europa en voor Frankrijk''.

Jarenlang zijn de bilaterale betrekkingen vertroebeld geweest door de verschillen in het drugsbeleid. Parijs verweet Nederland dat het met zijn gedoogbeleid de Franse jeugd ondermijnde. Nederland uitte kritiek op Frankrijk dat met zijn harde aanpak de ogen sloot voor de pragmatische realiteit. Er vielen over en weer harde woorden. Parijs besloot zelfs de noordelijke grenzen weer te bewaken om de dealers uit Nederland de pas af te snijden. Tijdens het eerste kabinet-Kok is de gesprekstoon al milder geworden. Toenmalig minister Van Mierlo van Buitenlandse Zaken pleitte voor een heroriëntatie op Frankrijk. Zijn collega Sorgdrager (Justitie) ging op verzoeningsbezoek. Ex-hoofdcommissaris Hessing van de Rotterdamse politie werd intussen in Parijs gestationeerd om de coördinatie van de drugsbestrijding ter hand te nemen.

Vooral dat laatste was belangrijk. Want wat politici, al dan niet uit ideologische overwegingen, ook over verdovende middelen te berde brengen, het zijn de politieagenten die met de werkelijkheid moeten omgaan. En die verschilt in Frankrijk minder dan de retoriek soms suggereert. Ook daar is het drugsprobleem, ondanks het repressieve beleid, groot gebleven. Ook in Frankrijk zijn steden waar politie en justitie de ogen toeknijpen, in de wetenschap dat aids en andere gezondheidsrisico's ondergronds juist uit het zicht verdwijnen.

Dit proces van wederzijdse toenadering is gisteren voltooid door Kok en Chirac. In onderling overleg hebben de regeringsleiders afgesproken dat gemeenschappelijke teams worden opgericht om met name de productie en handel in synthetische drugs aan te pakken. Deze stap is van belang, vooral ook voor Nederland dat zich het afgelopen decennium heeft ontwikkeld als een grote speler op de Europese markt van xtc en andere designerdrugs. Vandaar dat Kok niet te zwaar wilde tillen aan het feit dat Frankrijk de grenscontroles nog niet zal beëindigen, het Schengen-verdrag ten spijt. Dat is volgens de premier slechts ,,symbolisch''. De vraag blijft niettemin: maakt Frankrijk nu wel of geen deel uit van Schengen?

BELANGRIJKER dan deze wederzijdse vleierijen, is de onderstroom die tijdens het staatsbezoek van Chirac zichtbaar is geworden. Het enthousiasme van de Franse president duidt er op dat hij Nederland weer ziet staan. Nog niet zo lang geleden was Parijs eerst en vooral geïnteresseerd in Bonn. Den Haag was hooguit een lastige horzel met te veel praatjes en te nauwe Atlantische banden. Sinds Duitsland een `Berliner Republik' is geworden, zit er echter een kleine kink in de kabel van de Frans-Duitse as. Dat belast de grondige hervorming van de Europese Unie, die dit jaar op de agenda staat. Eind 2000, als het Franse voorzitterschap van de EU wordt afgerond met een Verdrag van Nice, moet de Unie `institutioneel' op nieuwe leest geschoeid zijn. Met name een nieuwe stemverhouding tussen de lidstaten is daarbij cruciaal. Mede daarom wil Chirac nu weer wat meer tegen Den Haag aanschurken. Dat is een compliment voor de Nederlandse diplomatie. Maar het dwingt de regering tegelijkertijd tot positiebepaling. Anders zou de omhelzing van Chirac wel eens adembenemend kunnen blijken te zijn.