FC Uddel

Karel Aalbers blijft zichzelf herhalen: ,,Met mij hebben ze het hart uit de club gehaald.'' Of nog erger: ,,Ik wil desnoods op mijn knieën naar Arnhem kruipen om de draad van mijn cluppie weer op te pakken.'' En het allerontroerendste: ,,Ik voel me als de vader wiens gezin in één klap is weggevaagd. Ik heb niets meer.''

Dat zegt de man die voor zijn jarenlange wanbeheer nu een afkoopsom van 4,5 miljoen mag opstrijken waarvan 1,1 miljoen zwijggeld. Vitesse is virtueel failliet, maar de voorzitter houdt er nog 4,5 miljoen aan over. Een normale vader wil niet aan een dood kind verdienen, en zeker geen zwijggeld. Maar Kareltje is niet gevat door enige gêne. Een Jaguar is tenslotte niet goedkoop in het onderhoud. In de Vitesse-soap ontkom ik niet meer aan de indruk dat iedereen die ooit bij de club betrokken was, bezig is zichzelf te corrumperen. De psyche van de toneelspelers is fictie geworden.

En dan dat populisme in het verdriet. Aalbers: ,,Marco Borsato heeft me ook gebeld.'' Sinds wanneer is Borsato een autoriteit van de troost? Wat heeft deze luxueuze zwerver met voetbal en met Vitesse? Als ik mijn kind zou verliezen, word ik liever door Hugo Claus of door Remco Campert gebeld. Hun balsem is tenminste van adel. Zij hebben de woorden om in de donkerte van het lot nog een grijns van verstandhouding te boetseren. Borsato opvoeren is een recuperatiemanoeuvre: een populistisch strelinkje richting onderbuik van de schlagerzieke aanhang.

Deze week kwam bestuursvoorzitter van NUON, Tob Swelheim, breed in beeld. Ik wist niet dat het met Vitesse zo erg was gesteld. Swelheim is niet wat je noemt een beau garçon: een beetje vodderige look, onbestemd kapsel, zakkerige wangen. Is verder geen punt. Droeviger waren de klanken die hij uitstootte. Alsof de zinnen door hooivork en riek waren geworpen, zo sprak hij. Niet één woord met een rokje.

Uit het voortreffelijke embonpoint van de bestuursvoorzitter galmde een diepe verachting voor de twijfelende medemens. Voor Swelheim is de vraag, niet het antwoord bij voorbaat verdacht. Het antwoord is zo simpel als bonjours: ,,Mocht Vitesse nog een keer in gebreke blijven, dan zal NUON het onderpand uitwinnen. Dan zullen we net zolang spelers verkopen tot Vitesse speelt op het niveau van FC Uddel.'' Kijk, daar hebben Cartesianen niet van terug.

NUON, Swelheim, Aalbers, Vitesse, als een gekwadrateerde Siamese tweeling vallen ze samen in één beeld: poenerige dorpsidioten die het gewend zijn de echte burgerij bang te maken. Voor wie hoor en wederhoor een uitvinding van een andere planeet is. Die tegenspraak ervaren als cryptocommunisme en inspraak als intellectuelengekte. En die nu alle vier lopen te kermen en te kreunen om hun gekwetst provincialisme. Zelden is macht zo lomp gebleken als de voorbije dagen in Arnhem en omstreken. Tot in het verval toe.

De financieel noodlijdende voetbalclub Vitesse is nu de facto overgenomen door hoofdsponsor NUON. Het is een precedent. Waarom zou ABN/Amro niet hetzelfde doen met Ajax, of Essent met FC Twente en Enéco met Sparta? Wat maakt het nog uit als zelfs de voorzitter van de KNVB roept dat voetbal een product is? Een beetje headhunter vindt voor NUON wel een Jack Lang-achtig type dat, in tegenstelling tot Tob Swelheim, de illusie van iets cultureels en maatschappelijks hoog weet te houden. Achter dat masker kunnen dan de echte kapitaalhouders hun agararische driften botvieren in de skybox-polonaises van de Gelredome.

Dat Karel Aalbers zich in zijn zonnekoningschap vergaloppeerd heeft, is pardonabel. Dat hij zijn geliefde club Vitesse heeft uitgeleverd aan harteloze strategen van de naamsbekendheid is dat niet. Ooit zullen oude mannetjes in de rokerige kantine van FC Uddel tegen elkaar zeggen: ,,Weet je het nog, Ronald Koeman was de eerste trainer van ons cluppie. Zijn reputatie in het voetbal was toen nog zo ongeschonden als de reputatie van Drees in de politiek van de jaren vijftig. Jaja, die Koeman wist wat vlammen was. Zo groot hij op het veld was, zo groot was hij ook in bed. Nooit een trainer gezien die zo'n dijk van een vrouw had. Wat een stoot, zeg.''

FC Uddel: de nachtmerrie is begonnen. In het Zuid-Spaanse Marbella weet over tien jaar niemand meer dat de alom geliefde gsm-junk Karel Aalbers, gesoigneerd tot in de plooien van zijn bermuda, de ondergangsvirtuoos van het trotse Vitesse is geweest.