`Partijfinanciering strakker regelen'

De nieuwe Wet op de subsidiëring van politieke partijen laat te veel ruimte voor beïnvloeding van de politiek via giften van het bedrijfsleven. De wet, die midden vorig jaar in werking trad, moet daarom ingrijpend worden aangescherpt. De politicoloog dr. R. Koole van de Universiteit Leiden en de jurist mr. R. Nehmelman van de Universiteit Utrecht bepleiten dat vandaag in de bijlage Profiel.

Artikel 18 van de wet gebiedt politieke partijen weliswaar tot het openbaar maken van giften groter dan 10.000 gulden, maar de schenker kan anoniem blijven. De partijen kunnen volstaan met het aanduiden van de sector waarin het bedrijf actief is. De opsomming in de jaarstukken van de partij wordt bovendien niet gecontroleerd door een externe instantie, noch door het ministerie van Binnenlandse Zaken. In Duitsland, waar nu de affaire Kohl speelt – waarbij de CDU giften van bedrijven buiten de boeken heeft gehouden – hebben politieke partijen wel de wettelijke plicht naam en toenaam van de geldschieters te noemen. Op het verheimelijken van giften staat in Nederland anders dan in Duitsland geen sanctie.

Op het ministerie van Binnenlandse Zaken bespreekt minister Peper vandaag de financiële positie van de partijen. Hiertoe zijn alle voorzitters uitgenodigd. Belangrijke punten zijn de subsidiëring door de overheid en de eventuele sponsoring door het bedrijfsleven. Tussen de partijen bestaat daarover aanzienlijk verschil van mening.

Volgens de wetenschappers Koole en Nehmelman is het een ernstige zaak dat geen volledig inzicht in de herkomst en de omvang van giften aan politieke partijen bestaat. Zij menen dat juist bij deze inkomstenbron sprake kan zijn van belangenverstrengeling tussen politieke partij en gever. De nieuwe wet is ,,rijkelijk vaag en naïef'', aldus Koole. Het is voor hem een duidelijke zaak ,,dat bedrijven die giften verstrekken aan politieke partijen dat doen om een gunstig klimaat te scheppen. Waarom zou de kiezer niet mogen weten welke bedrijven welke bedragen aan de partijen geven? De privacy van de gever weegt niet op tegen het maatschappelijk belang.''

PROFIELpagina 31-35