Europa vreest regering met partij Haider

Europese regeringsleiders hebben zeer negatief gereageerd op de mogelijke deelname van de extreem-rechtse FPÖ van Jörg Haider in een regering in Oostenrijk. ÖVP-leider Wolfgang Schüssel probeerde gisteren de verontrusting te temperen.

De conservatieve leider zei dat hij voldoende ,,gezond verstand en ervaring'' had om een samenwerking met de FPÖ aan te kunnen. ,,Niemand hoeft bang te zijn. Ik geloof dat ik daarvoor garant sta'', aldus Schüssel.

De Zweedse premier Göran Persson zei echter gisteren dat de Europese Unie bepaalde waarden kent en dat de de ontwikkelingen in Oostenrijk ,,niet overeenkomstig die waarden'' zijn. Volgens een woordvoerder van het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken ,,zal Oostenrijk zich in een betreurenswaardige situatie manoeuvreren''. Een Duitse christen-democratische vakbondsleider liet weten dat ,,een nette [...] conservatieve partij zich niet zou moeten inlaten met de groezelige types rond Haider''.

Eerder al liet Israel weten zeer bezorgd te zijn over de gebeurtenissen in Oostenrijk. Nadat minister van Justitie Yossi Beilin eerder had gezegd dat zijn land de ambassadeur uit Oostenrijk zou moeten terugtrekken, sprak premier Ehud Barak gisteren van ,,een zeer zorgwekkend signaal''.

Jörg Haider heeft gisteren gezegd dat hij zelf geen ministerspost in de nieuwe regering ambieert. Hij is gouverneur in Karinthië en wil dat voorlopig blijven. De FPÖ heeft laten weten het kanselierschap aan de ÖVP te willen overlaten. Ook zou de ÖVP het ministerie van Buitenlandse Zaken krijgen – volgens waarnemers uit angst dat een FPÖ-minister in het buitenland niet welkom is.

In ruil daarvoor lijkt de FPÖ zowel het ministerie van Financiën, als dat van Sociale Zaken voor zich op te eisen en mogelijk ook dat van Binnenlandse Zaken. Deze drie gelden als de zwaarste posten voor het binnenlandse beleid. Vorige week liepen de onderhandelingen tussen conservatieven en sociaal-democraten juist stuk op de vraag wie het ministerie van Financiën zou krijgen. Toen eisten de conservatieven dat voor zich op.

Schüssel, de belangrijkste kandidaat voor het kanselierschap, verzekerde gisteren dat Oostenrijk een degelijk lid van de Europese Unie zou blijven. Hij kreeg daarbij de steun van SPÖ-kanselier Viktor Klima, die gisteren zei dat Oostenrijk ,,stevig verankerd is in de Europese Unie''.

Partijsecretaris Maria Rauch-Kallat van de ÖVP zei dat ,,op belangrijke punten als de Europese integratie en de uitbreiding de nieuwe regering de steun zal eisen van de FPÖ.''

Volgens Rauch-Kallat zal ,,de politieke cultuur en de politieke stijl'' van de partij moeten veranderen. Maar ze voegde eraan toe dat de partij niet als extreem-rechts mag worden bestempeld. Ze wees op de excuses die Jörg Haider had gemaakt voor eerdere complimenten aan het adres van de nazi's. Haider noemde Waffen SS-ers in het verleden ,,keurige mensen'' hij prees het werkgelegenheidsbeleid van Hitler en sprak vergoelijkend over concentratiekampen. Later zei hij er spijt van te hebben als zijn uitlatingen verkeerd waren begrepen. (AP, Reuters, AFP)