Ingetogen Traviata in Rotterdams Ahoy'

Voor overdonderend spektakel is in Verdi's intieme opera La traviata geen plaats. Opera in Ahoy' brengt dit jaar een ingetogen schouwspel met dans en verfijning in plaats van levende dieren en figurantenmassa's.

Al acht jaar achtereen is de arena van het Rotterdamse sportpaleis Ahoy' enkele avonden het speeltoneel voor een grootschalige operaproductie. In de piste van 3.500 vierkante meter passeerden voetvolk en echte auto's in Cavalleria rusticana/ I pagliacci, marcheerden hogepriesters in Aida en paradeerden een stier en een paard in Carmen.

Voor het toepassen van spektakel is Verdi's La traviata een ondankbaar werk. Het tragische verhaal van courtisane Violetta gaat over liefde, opoffering, eenzaamheid en dood - thema's die zich niet eenvoudig tot monsterformaat laten uitvergroten, en die daarom weinig aantrekkelijk lijken voor een organisatie die ernaar streeft opera toegankelijk te maken voor een groot publiek.

Desondanks stond juist La traviata al vanaf het begin van Opera in Ahoy' hoog op het verlanglijstje van initiatiefnemend producent Peter Kroone. La traviata staat of valt met de zangeres die de rol van Violetta zingt, wist hij, en dus wachtte hij af totdat hij enkele jaren terug een geschikte vertolkster vond in de Italiaanse sopraan Stefania Bonfadelli. ,,Dit wordt een ideale Violetta'', voorspelde Kroone, en hij contracteerde het aanstormend talent voor de produkie die vanavond de première beleeft. ,,Ik ben dolblij dat ik toen die stap heb genomen. Dit voorjaar debuteert Bonfadelli in de Scala in Milaan, kort daarop zingt zij Violetta bij de Wiener Staatsoper. Opera in Ahoy' zou een zangeres van haar kaliber nu al niet meer kunnen betalen.'' Bonfadelli zingt overigens alleen in de eerste twee voorstellingen van La traviata, zaterdag en zondag wordt zij vervangen door de Roemeense sopraan Felicia Filip.

Afgelopen september klonk mét Stefania Bonfadelli in het Amsterdamse Concertgebouw een concertant voorproefje op de voorstellingen van deze week. De opera werd ook op cd gezet, en toen al imponeerden dirigent Ed Spanjaard, het Nederlands Balletorkest, het Opera in Ahoy'-koor en de vocale cast met de gerealiseerde wisselwerking tussen broze ingetogenheid en brassende levenslust.

Opera in Ahoy' hoopt de samenwerking met Spanjaard in 2002 voort te zetten in een nog nader te bepalen opera van Verdi, maar omdat de organisatie drijft op de inkomsten uit sponsors en kaartverkoop, is het voortbestaan jaar na jaar onzeker. Peter Kroone: ,,We hadden voor La traviata gehoopt op vijf voorstellingen, en dat zijn er vier geworden. Die zijn nog niet uitverkocht. Het ziet er niet rooskleurig uit, en we gaan serieus onderzoeken waaraan die tanende belangstelling te wijten is.''

Het toneelbeeld van La traviata is opvallend sober gehouden. ,,Het verhaal moet zichzelf vertellen'', legt Kroone uit, en regisseur Ken Caswell heeft die visie in zijn concept benadrukt. Figurantenmassa's hebben plaatsgemaakt voor een ballet van ruim dertig dansers, decors en requisieten blijven beperkt tot enkele partituurvellen van voetbalveldformaat die gedurende de hele opera het speelvlak bedekken, en enkele stoelen.

Ken Caswell, in Nederland bekend als regisseur van succesvolle musicals als Anatevka, Oliver! en Sweeney Todd, stelde in zijn regie het tragische lot van Violetta centraal. Zij mist de liefde van haar leven en is daardoor een vrouw van alle tijden, onsterfelijk door de muziek waarin zij zich in deze enscenering zowel figuurlijk als letterlijk gevangen is. Haar lot wordt uitvergroot door zestien danseressen, die de ware Violetta vrijwel onafgebroken weerspiegelend vergezellen. Wanneer Violetta in haar sterfscène vergeefs de armen uitstrekt naar de wereld van de levenden, strekken met haar ook de zestien dansende Violetta's reikhalzend de handen uit. Zo wordt de intimiteit van Violetta's leed hier met behulp van ballet effectief uitvergroot.

Anders dan het geval was bij de producties van Aida, Carmen en Cavalleria rusticana/ I pagliacci gaat de productie van La traviata na vier voorstellingen in Ahoy' niet op reis. In plaats daarvan zal de voorstelling van 22 januari live op Internet te zien zijn. Er wordt gebruik gemaakt van de allernieuwste software, waardoor de doorgegeven beelden met de kwaliteit van televisie op de monitor verschijnen.

Los van het feit of een opera die wordt gespeeld in een piste van 45 bij 87 meter ook tot zijn recht komt op een de monitor van een thuis-pc, schuilt er echter een addertje onder het gras. Alleen een Internetaansluiting die loopt via de kabel of via ISDN is in staat de moderne techniek in soepele beelden te vertalen. Een telefoonaansluiting geschiedt analoog, waardoor de beeldjes alsnog schokkerig doorkomen. ,,We verwachten ongeveer 25.000 kijkers'', zegt Kroone. ,,Het is echt een stunt waarmee wij echt hopen alsnog aandacht te trekken.''

Opera in Ahoy' met La traviata van G.Verdi. 20 t/m 23/1 Sportpaleis Ahoy', Rotterdam. Voor alle voorstellingen zijn nog kaarten beschikbaar. Res.: 010-2933333. La traviata op Internet: 22/1, 19.00 uur, www.operainahoy.nl en www.traviata.nl