SHAMPOOFLESSEN EN DOPPEN HOOGWAARDIG TE RECYCLEN

Recycling van afgedankt kunststof tot een hoogwaardige grondstof kan betaalbaar worden dankzij een nieuwe techniek. Technisch chemicus Rienk Hettema ontwikkelde die techniek en promoveerde daar onlangs op in Groningen.

De vele soorten kunststof die in de vuilnisbak belanden zijn in vloeibare vorm meestal niet goed mengbaar. Daardoor is recycled kunststof broos en hooguit bruikbaar voor paaltjes langs de weg. Het is weliswaar mogelijk chemicaliën toe te voegen die zich aan verschillende kunststoffen hechten en ze als het ware verlijmen tot stevig materiaal, maar zulke compatibilisatoren zijn duur en er is veel van dat spul nodig: vijf tot vijftien procent van het gewicht. Aan een kilo kunststofafval moet gemiddeld een ons compatibilisatoren worden toegevoegd.

Hettema deed proeven met shampooflessen en doppen van die flessen. Shampooflessen zijn gemaakt van polyethyleen, de doppen van polypropeen. Die twee stoffen zijn erg moeilijk te mengen, terwijl ze vaak gezamenlijk in het afval belanden. Je zou de twee stoffen ook afzonderlijk kunnen recyclen, maar het scheiden is nog duurder dan het mengen. De chemicus voegde kleine hoeveelheden van peroxide en een polymeriseerbaar monomeer toe, andere stoffen dan de gebruikelijke polymeren. Hettema's toevoegingen zijn goedkoop en er is veel minder van nodig. Met maximaal twee procent (vaak volstaat nog minder) van het gewicht is een kunststofmengsel te vervaardigen dat net zo goed is als een vergelijkbaar nieuw polymeer en vaak zelfs nog taaier. Dat komt doordat de toevoegingen niet als een soort lijm werken, maar een reactie tussen de verschillende kunststoffen uitlokken, die daardoor onwrikbaar aan elkaar hechten. De chemische toevoegingen verdwijnen tijdens dit proces.

De reactie vindt plaats als het mengsel onder verhitting door een extruder geperst wordt. Een extruder is een buis waarin een spiraal ronddraait die het gesmolten kunststof voortstuwt. Het mengsel wordt vervolgens door een nauwe opening naar buiten geperst en is klaar voor hergebruik.

Hettema probeerde de techniek ook uit op andere kunststofmengsels, bijvoorbeeld van polystyreen en polyethyleen afkomstig van verpakkingsmateriaal, en PVC-mengsels. De techniek sorteerde hetzelfde effect: hoogwaardig kunststof.