Cabaretier Schuring uit eigen twijfels

Dat hij de zoon van een dominee is, heeft de cabaretier Job Schuring in zijn voorstellingen altijd onbesproken gelaten. Hij houdt er niet van, zegt hij in zijn nieuwe programma dat gisteravond in première ging, als domineeszonen op het toneel over hun geloof beginnen. ,,Ik heb 't collega's van mij zien doen en 't is altijd vreselijk,'' stelt hij met stemverheffing vast. Maar nu komt het er toch nog van. Hij wil ditmaal een verhaal vertellen over het maken van keuzes – en zie: daar is het bijbelverhaal Job. Een ongeloofwaardig verhaal, zegt hij later, redenerend als Maarten 't Hart, maar wel een móói verhaal.

Nu nog nieuwer! behelst, op het eerste gezicht, het relaas van een cabaretier die een hotelkamer huurt om een nieuw programma te schrijven. Zo doet een cabaretier dat blijkbaar tegenwoordig, schampert hij: ,,Cabaretiers schijnen kunstenaars geworden te zijn.'' Dat programma blijkt een grootscheepse musical over Job te moeten worden, met sponsors wier namen op het hele woestijndecor prijken, liederen vol clichés (,,Wij zijn zo blij in het land van Job!'') en dramatische scènes tussen God en de duivel, die afspreken de hoofdpersoon aan zware beproevingen te onderwerpen, opdat hij definitief voor één van de twee zal kiezen.

Tussen de door Job Schuring beschreven en deels voorgespeelde bedrijven doemen echter ook steeds de twijfels van de cabaretier zelf op, want de sponsors eisen inhoudelijke concessies. Ook verwijt een tegenstem hem dat hij blijft steken in de middelmaat, omdat hij er voornamelijk op uit is iedereen te pleasen. Hij moest zich maar eens duidelijk durven uitspreken. Of deinst hij misschien terug voor de gedachte dat, als hij echt zou zeggen wat hij te zeggen heeft, zou blijken dat hij niets te zeggen heeft?

Te vermoeden valt dat in die dominee-achtige tegenstem vooral Schuring zelf te horen is. Zijn carrière, die twaalf jaar geleden begon, heeft hem tot dusver immers wisselende successen gebracht. Niet voor niets maakte hij ooit een programma onder de titel Net niet. Nu laat hij zichzelf het verwijt voor de voeten werpen dat `bijna raak' toch misgeschoten is. Hij zoekt zichzelf een positie, prijst zichzelf om het ontbreken van makkelijke grappen over Viola Holt of Catherina Keyl, ironiseert zijn status, overdrijft en relativeert.

Daarbij wordt hij ditmaal vergezeld door pianist Rutger Laan, die niet alleen de begeleider is, maar ook de donderende tegenstem met de onverwachte interrupties. Zijn rol, en het zelfonderzoek van de domineeszoon die cabaretier werd, maken Nu nog nieuwer! tot een intrigerende voorstelling. Helemaal helder is de uitkomst echter niet, daarvoor roept Schuring te veel vragen op die hij alleen zelf kan beantwoorden. Hij slaagt er in sommige passages niet in zijn problemen tot de onze te maken. Soms raakt hij zodanig verstrikt, dat er te lang niets meer te lachen valt zonder dat daar iets betekenisvols tegenover staat. Maar bijzonder vind ik het wel, een cabaretier die zijn autobiografische twijfels zo evident laat doorschemeren.

Voorstelling: Nu nog nieuwer! door Job Schuring en Rutger Laan. Regie: Ruut Weissman. Gezien: 14/1 Nieuwe de la Mar Amsterdam. Tournee t/m 6/5. Inl. (0900) 9203.