ECB haalt millenniumgeld terug

Het Eurosysteem voerde op 5 januari een geldmarktverkrappende `fine-tuning' transactie uit, de eerste in zijn bestaan. Het ging daarbij om een snelle variabele rentetender, waarbij banken zelf aangeven tegen welk tarief ze hun overtollige geld bij de ECB willen stallen. Dit was nodig omdat de banken zeer ruim bij kas zaten als gevolg van de maatregelen die de ECB in anticipatie op de millenniumvrees eind vorig jaar heeft genomen. Zo verving de ECB elk van de drie aflopende langerlopende herfinancieringsfaciliteiten door een 10 miljard euro ruimere transactie. Omdat al was besloten in de eerste week van 2000 geen basisherfinancieringstransacties (BHF) uit te voeren, kon de markt niet op de gebruikelijke wijze worden verkrapt door middel van een kleinere toewijzing op een nieuwe BHF.

Aan de `fine-tuning' transactie deden 43 partijen mee voor circa 14 miljard euro, iets minder dan de helft van het bedrag waarop de ECB had gehoopt. De reden voor de matige belangstelling was dat de ECB een variabele rentetender gebruikte in plaats van een vaste rentetender met een vaste vergoeding van 3,0 procent, het tarief waarvoor de meeste banken voor de jaarwisseling bij de ECB geld hadden geleend. Door de transactie steeg de post `Overige deposito's'. Een andere geldmarktverkrappende transactie deed zich voor in de post `Marginale beleningsfaciliteit' die daalde met 11 miljard euro. De daling hangt samen met het jaarultimo, waarop banken elkaar geen krediet meer verstrekken.

Forse geldmarktverruimende mutaties deden zich voor in twee autonome posten. Zo daalde de bankbiljettencirculatie met ruim 10 miljard euro en namen de tegoeden van overheden bij het Eurosysteem af met 20 miljard euro. De afname van het aantal bankbiljetten in omloop hing mede samen met het wegvallen van de millenniumvrees. Daarnaast was sprake van de gebruikelijke effecten bij het einde van het jaar, waaronder de terugstroom van bankbiljetten die consumenten voor inkopen tijdens de feestdagen hebben opgenomen. De post `Schatkistsaldi' daalde door de aflossing van een gedeelte van de staatsschuld van met name de Italiaanse overheid. De afname van het gebruik van de depositofaciliteit met 2 miljard euro zorgde ook voor een verruimend effect. Door al deze transacties steeg de ruimte op de geldmarkt, ondanks de ingrepen van de ECB, met zo'n 9 miljard euro. Dit is terug te zien in een toename van de post `Reserverekening'.

Bron: ING Economisch Bureau