Op zoek naar een talentvolle hengst voor de merrie

Op de Zwolse Paardendagen volgen duizenden fokkers de bewegingen van de dressuur- en springhengsten. Op zoek naar het sperma van superhengsten voor hun merrie.

Vooral paardenfokkers bevolken dezer dagen de tribunes van de IJsselhallen in Zwolle, waar 's werelds tophengsten hun kunsten vertonen. Ze zoeken naar een partner voor hun merrie, in de hoop dat de talenten van de hengst blijven bewaard voor het nageslacht. In de dressuur- en springpistes acteren alleen door stamboeken goedgekeurde hengsten. De ruiters proberen de atletische kwaliteiten van de door hen bereden paarden aan de fokkers te tonen.

Frans Koster uit Ruinerwold is een van de fokkers die van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat op de tribune zitten. Van iedere hengst die meedoet, kan hij hele verhalen vertellen. Hij kent van veel hengsten ook de vader en de moeder en heeft bovendien alle prestaties van hun broers en zusters in zijn geheugen opgeslagen.

Koster is een kenner. Hij is er trots op dat hij Ghyltaire fokte. Dit paard, ooit bereden door een van de gebroeders Whitaker, de topspringruiters uit Engeland, werd voor 1 miljoen dollar verkocht naar Mexico, maar Koster had al ruim tevoren afscheid genomen. Koster verkocht dit wereldpaard nog voor een luttel bedrag, de grote winst ging helaas voor hem naar de handelaren.

In Zwolle is weer een fokproduct van Koster in de piste verschenen. Begin volgende maand hoopt hij dat op de KWPN-hengstenkeuring een door hem gefokte hengst, waarvan hij nog de helft bezit, wordt goedgekeurd. Tegenwoordig verkoopt Koster zijn fokproducten voor veel geld. ,,Of een hengst wint of een balkje afgooit vind ik niet belangrijk. Ik kijk hoe hij over de baan galoppeert. Ik probeer te doorgronden hoe zijn karakter is en hoe hij zijn best doet om van het hout af te blijven. Natuurlijk speelt de correctheid in de bouw ook wel mee, maar ik kijk naar de hengst als atleet'', vertelt Koster. Daarnaast let hij op souplesse, vermogen, scoop, terugspringen en elektriciteit. Dat zijn volgens Koster allemaal eigenschappen waarover de echte hengst moet beschikken – en waarvan wordt gehoopt dat de nakomelingen uit de kruising met de merrie die ook krijgen. ,,Alleen dan heb je een echte'', weet Koster.

Bij het KWPN, het grootste paardenstamboek in Nederland, staan ongeveer 250 goedgekeurde hengsten ingeschreven. Deze paarden dekken in totaal per jaar zo'n 13.000 merries tegen een gemiddelde prijs van tweeduizend gulden. Dat komt neer op een omzet van ongeveer 25 miljoen gulden, alleen al in Nederland. Verder worden er ook nog enorme hoeveelheden diepvriessperma over de gehele wereld geëxporteerd. Het exploiteren van hengsten is zaken doen in het groot.

De hengst Métall is bijvoorbeeld een zeer winstgevend dressuurpaard. Zijn vader Ferro wordt onder Coby van Baalen tot de mondiale top van de dressuursport gerekend. Het streven van de fokkers is een goede vader te vervangen door een betere zoon. Dat hebben zij dan ook in praktijk gebracht. Het afgelopen jaar trokken liefst vierhonderd fokkers met hun merrie naar Métall. Dat leverde de eigenaar van Métall bijna driekwart miljoen gulden op.

Frans Koster heeft over de hengstenkeuze een eigen mening. ,,Ik hou er niet van merries te laten dekken bij hengsten die populair zijn. Daar komen al zo veel veulens van. Veel mooier is het om voor de stroom uit te werken. Hier op de wedstrijden van de Zwolse Paardendagen kijken welke jonge paarden over meer dan gewone kwaliteiten beschikken en die proberen. Als dat goed uitpakt, ben je weer een van de eersten en beur je vaak de beste prijs.''

Duizenden fokkers zoals Koster zitten gedurende de vier dagen op de tribunes te kijken naar paarden in de categorieën Future, Young, Promising en Best Stallion. Allemaal proberen ze het wezen van de hengsten te doorgronden en wikken en wegen ze welke hengst het beste bij hun merrie past. Bloedlijnen tot in de vierde generatie worden aan moeders- en vaderszijde vergeleken. Vele uren zullen nog worden besteed om een verantwoorde partnerkeuze te maken. Honderden kilometers zullen nog gereden worden om de hengsten nogmaals en dan van heel nabij te aanschouwen.

De resultaten van de keuzes die het afgelopen jaar werden gemaakt, zullen binnenkort het levenslicht aanschouwen. Dan duurt het nog minstens vijf jaar voordat duidelijk is of het veulen dezelfde kwaliteiten als de vader heeft. Maar als het veulen een moeder heeft die reeds zeer goed presterende kinderen heeft en een talentvolle vader, zoals bij Frans Kosters jonge hengst, dan staan de kopers in de rij. De hoop en de verwachting is de kurk waarop de paardensport drijft en daar wil men graag voor betalen. Die hoop is begonnen in Zwolle waar velen de beslissende keuze maken. Want op de Olympische Spelen van 2012 lopen de paarden die in het komende voorjaar worden verwekt. Paarden fokken is een hobby van de lange adem.