Apocalyps

Aan het begin van dit jaar kon ik er nog over fantaseren, de ultieme millenniumfilm, waarin een held van het kaliber Bruce Willis in zijn eentje de hele millenniumbug ongedaan zou maken. Maar helaas, het M-woord lijkt geruisloos aan Hollywood voorbij te zijn gegaan. Vorig jaar beleefden we een klein voorproefje op onze eigen ondergang met rampenfilms als Deep Impact en Armageddon waarin gruis uit de ruimte een einde aan de mensheid dreigde te maken, nu moeten we het doen met een verlopen Arnold Schwarzenegger die in het zouteloze End of Days een paar magazijnen op satan leegschiet.

De beste apocalyptische visioenen werden dan ook al ruim een jaar geleden in Europa geproduceerd. De Franse televisiezender La Sept/Arte vroeg tien internationale filmmakers de stand van zaken aan de vooravond van het jaar 2000 op te maken. Het zijn bitterzoete overpeinzingen geworden waarin de wereld vergaat en weer doordraait en Adam en Eva elkaar als een tragisch liefdespaar ontmoeten en weer verliezen.

Een aantal van deze films bereikte in een langere versie de Nederlandse bioscopen; eerder al La Vie sur Terre van de Frans-Malinese regisseur Abderrahmana Sissako, nu in de bioscoop O primeiro Dia van het Braziliaanse duo Walter Salles en Daniela Thomas en vanaf 13 januari The Hole van de Taiwanese filmmaker Tsai Ming-liang. Deze week was al Don McKellars Last Night op de tv te zien en vanavond opent de enige Amerikaanse regisseur die aan het project meedeed, Hal Hartley, The Book of Life.

Hartley's film is de enige die zich, vast een beetje provocerend voor het Amerikaanse publiek, direct door de apocalyptische visioenen uit de bijbel liet inspireren. Hij voert een opstandige verlosser ten tonele die door zijn vader naar de aarde is gestuurd om de zegels van het boek der levenden te verbreken, maar die daar uit lamlendigheid (en een beetje uit aardigheid) geen zin in heeft. Liever gaat hij spelevaren met een in leer en latex gehulde Maria Magdalena. De film was eerder te zien op het Filmfestival Rotterdam. Veel kans op een bioscoopuitbreng heeft hij niet. Henry Fool, Hartley's voorlaatste film, bleef hier ook al meer dan een jaar op de plank liggen.

The Book of Life (Hal Hartley, VS, 1998), vrijdag, BBC2, 01.55-3.00u.