Vogelrevalidatie

Opnieuw brak en zonk een olietanker, opnieuw spoelden duizenden met olie besmeurde zeevogels aan. Frankrijk was ditmaal de gelukkige en het zeegebied rond Bretagne heeft de twijfelachtige eer om zo ongeveer elke tien jaar met een flinke olieramp geconfronteerd te worden. Enkele Nederlandse eigenaren van `vogelopvangcentra' hebben niet lijdzaam toegekeken, maar waren bereid om de handen uit de mouwen te steken en vertrokken naar Frankrijk om vogels op te halen in een poging te redden wat er te redden valt. Prompt staken deskundigen de wijsvinger op met de mededeling dat die opvang zinloos is en de reddingspoging bij voorbaat mislukt. Deze discussie is al talloze malen gevoerd, maar meestal zonder adequate gegevens.

Sinds enkele jaren worden vogels in opvangcentra geringd, zodat de overlevingskansen wat beter bestudeerd konden worden. Een recente analyse, gebaseerd op 1.844 zeekoeten die een behandeling in een Nederlands vogelopvangcentrum hadden doorstaan, wees uit dat van de vrijgelaten vogels 70 procent binnen een maand alsnog sterft, terwijl nog eens 22 procent binnen een jaar dood is. Het resultaat, 8 procent vogels die meer dan een jaar in leven blijft na de behandeling, steekt schril af tegen de normale overleving van wilde zeekoeten (81 procent leeft ten minste een jaar na het ringen nog). Voor de goede orde, zeekoeten zijn langlevende zeevogels waarvan de levensverwachting ten minste 40 jaar bedraagt. Een grof rekensommetje, uitgaande van een olie-incident op 20 km uit de kust, leert dat van elke 1.000 olieslachtoffers ongeveer 6 exemplaren weer op de kolonie terugkeren. Het grootste verlies wordt geleden in de eerste fase, want de meeste vogels halen de kust helemaal niet eens levend. Bij incidenten op grotere afstand tot de kust (wanneer de media spreken van `geen gevaar voor het milieu'...) spoelen alleen lijken aan, áls die de kust al halen! Kortom, afgaande op deze kille cijfers is de conclusie dat de vogelrevalidatie niet tot enorm aansprekende resultaten leidt zeker te verdedigen.

Vogels schoonmaken doe je niet voor de vogels, olieslachtofferrevalidatie doe je uit onmacht en uit het verlangen om `iets' te doen, ook al is het dweilen met de kraan open. Iedereen vergeet nu dat we elk jaar tienduizenden olieslachtoffers op onze kust krijgen zonder dat er tankers vergaan in de Noordzee. Het is erg gemakkelijk om de vinger te heffen en vast te stellen dat voorkomen beter is dan genezen. In dat voorkomen zijn we nu gedurende een periode van precies 100 jaar niet geslaagd.