Dolfijn en vechtjas kleuren sportjaar

Twee sporters drongen het IOC-corruptieschandaal naar de achtergrond in het afgelopen jaar: wielrenner Lance Armstrong en zwem- mer Pieter van den Hoogen- band. Over een Texaanse vechtjas en een `dolfijn' uit Geldrop.

Nog voor het jaar goed en wel begonnen is, zet de volgens velen grootste sportman aller tijden, basketballer Michael Jordan, een punt achter zijn imposante loopbaan. Moe maar voldaan, na veertien jaar topbasketbal en ontelbare prijzen in dienst van de Chicago Bulls. Amper bekomen van die schok of Amerika moet opnieuw een volksheld uitzwaaien. In maart overlijdt oud-honkballer Joe DiMaggio. De legendarische slagman van The New York Yankees sterft in Florida op 84-jarige leeftijd aan de gevolgen van longkanker.

Reden tot juichen hebben de Amerikanen drie maanden later wanneer Andre Agassi zegeviert op het gravel van Roland Garros. Als vijfde tennisser in de geschiedenis heeft The Las Vegas Kid nu alle grandslamtoernooien gewonnen. Die triomf wekt minstens zoveel beroering als Agassi's verhouding, later dat jaar, met Steffi Graf, de succesvolste tennisster aller tijden die kort daarvoor haar carrière heeft moeten beëindigen wegens een slepende blessure.

Een maand na Agassi's zege in Parijs triomfeert een andere Amerikaan in de Franse hoofdstad: Lance Armstrong wint de Tour de France. In een ronde zonder TVM (niet gewenst) en titelverdediger Marco Pantani (thuis gebleven na vermeend dopinggebruik) excelleert de Texaan op onnavolgbare wijze. Niets of niemand kan de ontketende Amerikaan uit zijn evenwicht brengen. Zelfs niet de Franse kwaliteitskrant Le Monde, die vraagtekens plaatst bij het glansrijke optreden.

Met Armstrong krijgt de Ronde van Frankrijk de winnaar waar het zo naarstig naar op zoek is na de Tour de Dopage van 1998. Een man bij wie de artsen amper drie jaar geleden teelbalkanker constateren, maar die weigert te capituleren. In Frankrijk zet Armstrong de kroon op het gevecht van wie velen zeiden dat hij het niet kon winnen. Tour-directeur Jean-Marie Leblanc en de zijnen kunnen zich geen betere winnaar wensen.

Hoewel de Tour verschoond blijft van geruchtmakende dopingaffaires, waart ook in 1999 het dopingspook rondom de velden, de sintelbanen en de zwembassins. Opvallend veel (oud-)atleten worden betrapt op het (vermeende) gebruik van het verboden middel nandrolon: Linford Christie, Merlene Ottey, Dieter Baumann en Troy Douglas.

Van onbesproken gedrag blijken ook de leden van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) niet. Zes leden worden in februari geroyeerd op verdenking van fraude rond de uitverkiezing van Salt Lake City als organisator van de Winterspelen 2002. Vier leden stappen uit eigen beweging op. Anton Geesink wordt tot voorzichtigheid gemaand. Het andere Nederlandse IOC-lid, kroonprins Willem-Alexander, schort zijn activiteiten op, maar hervat zijn werkzaamheden in maart als het IOC maatregelen neemt om herhaling van corruptie te voorkomen.

Tegenover het machtsvertoon van Armstrong in de Tour de France staat het teleurstellende optreden van Michael Boogerd. Dankzij overwinningen in Parijs-Nice en de Amstel Gold Race geldt de Rabo-kopman voor vele chauvinistische volgers plotseling als een van de outsiders voor de eindzege in Parijs. Een val in de tweede etappe maakt echter snel een einde aan de ambities van de Hagenaar. ,,Zwaar kloten'', voelt Boogerd zich, en met hem de Nederlandse wielerliefhebbers.

Soortgelijke gevoelens overheersen ook in april in Rotterdam, wanneer Feyenoord voor de veertiende keer landskampioen van Nederland wordt. Na afloop van de huldiging breken ongeregeldheden uit in het stadscentrum, waarbij de politie waarschuwingsschoten lost en in totaal 43 arrestaties verricht.

Het Nederlandse wielerleed wordt drie maanden na de Tour enigszins verzacht als Leontien van Moorsel in Treviso haar wereldtitel tijdrijden prolongeert. Het levert de Limburgse in december de uitverkiezing tot Nederlands sportvrouw van het jaar op. In de RAI wordt Van Moorsel op het podium geflankeerd door een sportman die in 1999 zijn beloften inlost: zwemmer Pieter van den Hoogenband.

Kenners wisten het al een tijdje: vroeg of laat moest de vrije-slagspecialist zijn talenten omzetten in titels. Eind juli is het zover. Bij de EK langebaan (50-meterbassin) in Istanbul raast de 21-jarige medicijnenstudent uit Geldrop als een speedboot door het water. `VDH' wint zes gouden medailles, waaronder twee als slotzwemmer van de estafetteploeg. Zijn collega's bij PSV, Inge de Bruijn (twee keer goud) en Marcel Wouda (één keer goud), completeren het Nederlandse succes.

Indrukwekkend is vooral Van den Hoogenbands prestatie op de 100 meter vrije slag, het koningsnummer van de zwemsport. In een rechtstreeks duel onttroont hij de regerend wereld- en olympisch kampioen uit Rusland, Alexander Popov. Op slag geldt The Dutch Dolphin over negen maanden als de te kloppen man bij de Olympische Spelen in Sydney. Van den Hoogenband onderstreept zijn olympische ambities nog eens door begin december twee keer goud te winnen bij de EK kortebaan (25 meter) in Lissabon.

Olympische ambities hebben vanzelfsprekend ook de volleyballers. Maar sinds hun machtsgreep in Atlanta zijn de lange mannen niet langer onaantastbaar. Het dieptepunt komt in september bij het EK in Wenen, waar de ploeg van bondscoach Toon Gerbrands genoegen moet nemen met de vijfde plaats. Zelfs de terugkeer van veteraan Peter Blangé (34) kan daar niets aan veranderen.

Nederlandse teamsporten floreren toch al niet in 1999. Wat te denken van de voetballers? De 1-1 tegen Tsjechië, vorige maand in Eindhoven, betekent het negende gelijkspel in een serie van elf oefenduels ter voorbereiding op het EK, komende zomer in België en Nederland. De laatste overwinning dateert van ruim 10 oktober 1998, een 2-0 zege op Peru. Niettemin blijft het vertrouwen in bondscoach Frank Rijkaard, zo verklaren de internationals keer op keer, onverminderd groot.

Een martelgang blijft de hockeyers bespaard, maar het aureool van onaantastbaarheid ligt in duigen. Nadat het elftal van de tot bondscoach gepromoveerde assistent Maurits Hendriks in juni de Champions Trophy moet afstaan aan Australië, laat het drie maanden later de Europese titel uit handen glippen. Gevolgen blijven uit, want als regerend kampioen is de ploeg op voorhand zeker van olympische deelname.

Dat zijn ook de hockeysters, die de stijgende lijn doortrekken en eind augustus in Keulen de Europese titel winnen ten koste van gastland Duitsland. Plaatsing voor `Sydney' is daarmee een feit. Hetzelfde doel jagen de handbalsters na, maar na een opzienbare start van het WK, met onder meer een luidbejubelde zege op de latere wereldkampioen en gastland Noorwegen, maakt Roemenië een abrupt einde aan de olympische droom van de handbalvrouwen.