De Afrikaanse miljonair

Het gaat goed met Afrika! Wie nog steeds mocht denken dat Afrika alleen door arme sloebers wordt bewoond, leze The African Millionaire. Dit full colour – `ultimate luxury' – magazine richt zich op miljonairs in twaalf Afrikaanse landen. Voor landen als Zuid-Afrika, Egypte, Nigeria en Zimbabwe is het geen verrassing dat er miljonairs zijn, maar dat het blad ook in de kiosk ligt in straatarme landen als Soedan en Ethiopië is opmerkelijk.

Behalve The African Millionaire, zijn er ook The Arab, The Asian en The European Millionaire. De tijdschriften zijn een uitgave van de Millionaire Publishing Group in Engeland, die kennelijk een gat in de markt zag. En waarschijnlijk niet slecht bedacht, want in een tijd waarin de schappen van de kiosken uitpuilen van alle mogelijke tijdschriften voor ongeveer elke denkbare subgroep, heeft de miljonair zijn eigen specifieke behoeften.

The African Millionaire is vooral een mix van advertorials en echte advertenties van alles wat een rijke Afrikaan maar begeert. `Satisfying desires' is de slogan van het blad. Die verlangens blijken niet veel anders dan die uit de chique bladen in Westerse landen spreken. Alle bekende uiterlijkheden waarmee de Afrikaanse miljonair zijn rijkdom aan de buitenwereld kan tonen, komen aan bod: dure auto's, sieraden, kostuums, gouden horloges en `fragrances'.

Ook kan de Afrikaanse miljonair een keuze maken uit een aantal tweedehands privé-jets en -helikopters (de Astar B-2 uit 1990 kost slechts 1 miljoen dollar), super-de-luxe jachten, droomhuizen in Europa, de VS en het Caraïbische gebied, en racepaarden uit India. Vanzelfsprekend ontbreekt een advertentie van een bank in Zwitserland niet (dat op de pagina daarnaast de advertentietekst ook nog eens als artikel staat afgedrukt toont dat de makers niet echt hoogstaande journalistieke ambities hebben).

En mocht de Afrikaanse miljonair moeite hebben te bedenken waar hij nu weer eens een lang weekend of vakantie moet doorbrengen, dan biedt het katern `Travellers International' uitkomst. De hotels waar de Afrikaanse miljonair op zakenreis verblijft of zich ontspant om even zijn zorgen te vergeten, zijn stuk voor stuk top of the bill. Hotels waar men niet kijkt op een vierkante meter meer of minder marmer. Zo heeft het Marriott in Kairo zo'n 68 duizend vierkante meter liggen. Vergeleken met de vijfsterrenhotels in Abu Dhabi, Bangkok en Oman waar de Afrikaanse miljonair graag verblijft, zijn de chique hotels in Nederland niet veel meer dan recentelijk opgeknapte slaapverblijven van het Leger des Heils.

Het interessantste onderdeel van The African Millionaire zijn de vraaggesprekken met Afrikanen die het gemaakt hebben. De vijf Afrikanen die – zoals dat tegenwoordig heet – financieel onafhankelijk zijn en op de cover staan, zijn drie mannen en twee vrouwen. De mannen komen uit Egypte, Zuid-Afrika en Abu Dhabi (dat kennelijk recentelijk in Afrika is komen te liggen), de twee vrouwen zijn geboren in zwart Afrika: Senegal en Kenia. Opvallende afwezige is de zwarte Afrikaanse man. Misschien is het toeval en komt hij in een volgend nummer ruimschoots aan bod, maar dat hij zelfs in de advertenties niet voorkomt geeft te denken. De enige advertentie waar een zwarte Afrikaanse man op te zien valt, is van Air Zimbabwe die de golfbanen in eigen land aanprijst. Maar het is niet duidelijk of de zwarte man hier een golfer of een caddie is.

Maar, hoe is het zo gekomen? Hoe hebben de vijf hun kapitaal vergaard? De African Dream blijkt in niets te verschillen van de American Dream. Rijk worden is vooral een kwestie van willen, zo luidt de boodschap van de Afrikaanse miljonairs, die zelf uit eenvoudige families komen. Zo is de Egyptische hotelmagnaat Enan ooit begonnen als bordenwasser. Zijn credo is: `Voor elk probleem is een oplossing'. Doorlezend blijkt dat de eenvoudige komaf waar ze zich op laten voorstaan wat ruim moet worden opgevat. Met een vader die minister of business tycoon is, en een opleiding in Europa is de route naar het eerste miljoen toch iets gemakkelijker af te leggen dan als je geboren bent in de sloppenwijken van Addis Abeba, Nairobi of Lagos, misschien twee jaar lagere school hebt en een vader die afval sorteert op de vuilnisbelt.