Rosanna & Zelia zwoel en inventief

De meeste stijlaanduidingen in programmaboekjes zijn ontoereikend, maar sommige zijn regelrecht misleidend. Zoals de term `ethno-jazz' waarmee de muziek van Rosanna & Zelia wordt omschreven in de folder van het Tilburgse Stranger than Para...noia-festival. De toevoeging `zang en gitaar' versterkt alleen maar de weinig aantrekkelijke associaties met neo-hippies, Wereldwinkel-kralenkettingen en wierook. Maar wie vanwege deze vooroordelen het optreden van het Braziliaanse duo gisteren in Paradox voorbij liet gaan, heeft een hoogtepunt van het festival gemist.

Het repertoire van Rosanna & Zelia is `etnisch' in zoverre dat de basis van de nummers ligt in de Braziliaanse samba, chorinho en rituele, religieuze muziek. Maar deze invloeden zijn slechts bouwstenen voor een stijl die vooral heel eigen is. Met een sober instrumentarium – gitaar en slagwerk – brengt het tweetal een rijk landschap van klanken en ritmes tot leven. Het naturelle en inventieve gitaarspel van Zelia speelt hierin een belangrijke rol, maar de expressieve Rosanna steelt de show. Terwijl zij zwoel wiegend haar tamboerijn, koebel, triangel of grote trom bespeelt, kronkelt haar stem zich tussen de noten door. Zelia's tweede, hogere, stem voegt extra diepte toe aan de nummers, die tegelijkertijd breekbaar klinken en staan als een huis.

Met hun optreden, dat zelfs de meest overtuigde tegenstander van vocale jazz over de streep zou hebben getrokken, stelden Rosanna & Zelia de verrichtingen van het voorgaande duo enigszins in de schaduw. Saxofonist Kurt Van Herck en pianist Erik Vermeulen waagden zich niet onverdienstelijk aan materiaal van Evans, Monk, Ellington en Coleman, maar konden met hun improvisaties niet de vonk doen overslaan. De twee muzikanten vormden voor dit optreden een wat onwennige gelegenheidsformatie en speelden afzonderlijk beter dan samen. Zo bewees Van Herck – na een wat fletse start – in het solo gespeelde intro van `Chronology' over een goede articulatie en een volle toon te beschikken. Vermeulen beperkte zich voornamelijk tot rechtshandige acrobatiek terwijl hij met links consoliderende akkoorden uit het klavier sloeg. Zijn staccato en weinig dynamische spel voldeed voor de wat snellere nummers maar schoot tekort in het langzamere `Reflections in D' van Duke Ellington.

De fijnzinnigheid was helemaal ver te zoeken bij slotact Plan Kruutntoone. Maar deze Groningse band had dan ook geen contemplatieve ballads op het programma's staan. Zagend, schurend en scheurend joeg het kwartet op hoog volume zijn mix van hoekige punk, jazzy improvisaties en Balkanvolksmuziek de zaal in. Dit vette muzikale uitroepteken op het eind van de avond onderstreepte nog eens extra de grote diversiteit van de festivalprogrammering. Vanavond en morgenavond kan nog geluisterd worden naar onder anderen de Spaanse flamencomuzikanten Rafael de Utrera en Miguel Iglesias, Marc van Vugts Big Bizar Habit, éénmansorkest Frans van der Hoeven en het zangtrio Tiharea.

Festival: Stranger than Para...noia, in Paradox te Tilburg. Gehoord: 28/12. T/m 30/12.