MEDIASPEKTAKEL IN 1999

De snelwegen zaten vast, hotelkamers en kampeerplaatsen waren met slechts de grootste moeite nog te vinden. En dat alles voor 143 seconden duisternis rond het middaguur.

Het noorden van Frankrijk was nog nooit zo populair geweest onder Nederlanders als op 11 augustus, toen in een honderd kilometer brede strook van Europa - van Cornwall tot Roemenië - een volledige zonsverduistering te zien was. Wie dát niet wist, had de weken voorafgaand aan de eclips de kranten gemeden, de televisie uitgezet en de radio genegeerd.

De media hadden bol gestaan van de zonsverduistering, die keurig viel in wat in de journalistiek `komkommertijd' heet, een nieuws-luwe periode tijdens de zomervakanties en rond kerstmis. Vele weken voor de bewuste dag in augustus begonnen kranten al te schrijven hoe vol de campings zouden zijn, welke voorzorgsmaatregelen getroffen moesten worden en hoe bijzonder en uniek deze zonsverduistering wel niet was: `de laatste in dit millennium'. Actualiteitenrubrieken maakten reportages over sektes en heksen die met eeuwenoude rituelen de zonsverduistering zouden begroeten, bakerpraatjes over ramspoed werden vet afgedrukt of gretig in beeld gebracht.

Op de dag zelf werd de zonsverduistering urenlang `live' in beeld gebracht. Om de paar minuten konden de kijkers de eclips opnieuw beleven, als werd overgeschakeld naar een camera iets verder op de `baan' van de eclips. Camera's werden op kikkers en vogels gericht om te bewijzen dat zij inderdaad enkele minuten stil blijven gedurende de eclips, omdat zij denken dat het donker wordt en ze moeten gaan slapen.

Het mediaspektakel viel in goede aarde, zo tegen het einde van de Nederlandse vakanties. Iedereen had tijd, geld en zin de zonsverduistering van nabij mee te maken. Een enkeling zal bang zijn geweest en dat misschien nog steeds zijn. Bang voor het einde van de geschiedenis, die de combinatie van zonsverduistering en millenniumwisseling zo dreigend met zich meebrengt. Voor hen is er een schrale troost: de veronderstelde ondergang van de aarde is `live' te volgen op televisie, die op de millenniumnacht om de paar minuten ergens op deze aardbol `een opgaande zon' in beeld zal brengen.

(Tekst Z.C.A. Luyendijk, foto Bas Czerwinski)