Een nier voor de dood van Rushdie

Meer dan 500 Iraniërs hebben beloofd een van hun nieren te verkopen om geld bijeen te brengen voor de moord op de Britse schrijver Salman Rushdie. Dat heeft de conservatieve Iraanse krant Kayhan gisteren gemeld. Volgens de krant is de campagne in de stad Mashad het werk van de vrijwilligersorganisatie Baseej met steun uit de paramilitaire Revolutionaire Garde. Zowel de Baseej, die de zuiverheid van de Islamitische Revolutie bewaken, als de Revolutionaire Garde zijn bolwerken van de conservatieve minderheidsstroming in Iran.

Wijlen Opperste Leider imam Khomeiny vaardigde kort voor zijn dood in 1989 een doodvonnis tegen Rushdie uit wegens het zijns inziens godslasterlijk karakter van diens boek De Duivelsverzen. Rushdie dook onder, en de kwestie leidde tot een breuk met Groot-Brittannië en langdurige verslechtering van de Iraanse betrekkingen met Europa in het algemeen.

De Iraanse regering, die belang had bij goede relaties met Europa bij ontstentenis van betrekkingen met Grote Satan Amerika, probeerde na verloop van tijd de angel uit het conflict te halen. Zij beloofde geen commando's te sturen om het doodvonnis uit te voeren. Maar Europa had daar pas oren naar na de verkiezing van president Khatami in 1997 op een programma van hervormingen. Vorig jaar beloofde zijn regering formeel Rushdie niet te schaden, wat de basis legde voor volledige normalisering van de relaties met Londen (de betrekkingen met andere Europese landen waren al langzaam maar zeker aangehaald).

Rushdie kwam tegelijkertijd meer in het openbaar, hoewel op zich het gevaar voor zijn leven niet is weggenomen. Want het doodvonnis zelf bleef overeind, en conservatieven die zich verzetten tegen liberalisatie van het leven in Iran zien de kwestie-Rushdie als een van hun wapens om de regering van Khatami te ondermijnen.

De prijs op het hoofd van Rushdie is dus sindsdien verhoogd tot 2,8 miljoen dollar, en bij tijd en wijle komen conservatieve groepen in het nieuws met verrassende beloningen voor moordenaars-in-spe. Een dorpje aan de Kaspische-zeekust bij voorbeeld beloofde vorig jaar een boomgaard, een huis en tien tapijten voor degene die de schrijver zou vermoorden. De nierenverkopers zijn van plan hun campagne via internet een wereldwijde impuls te geven.