Duitser heeft beurs ontdekt

De Duitse beurs `boomt' als nooit tevoren. Vooral dankzij de beursgang van Deutsche Telekom doet het volkskapitalisme eindelijk zijn intrede. Zelfs de kleine man in Oost-Duitsland spelt de beurskoersen.

Duitsland wordt Amerikaanser. Eindelijk lijkt risicodragend gedrag te worden beloond. De winkelsluitingswet is versoepeld, collectieve arbeidsovereenkomsten gaan langzaam maar zeker op de helling. Het ziekteverzuim daalt. Ook in de Berliner Republik wordt flexibele arbeid gangbaar. De rood-groene regering van bondskanselier Gerhard Schröder stimuleert het bedrijfsleven en ontlast de burgers. Zelfs het aantal aandeelhouders stijgt.

Er vindt een onopvallende, maar ingrijpende herstructurering van de samenleving plaats. In 1997 speculeerden 3,9 miljoen Duitsers aan de beurs, in 1998 4,4 miljoen. De privatisering van Deutsche Telekom heeft het volkskapitalisme gestimuleerd. Reeds halverwege dit jaar werd de grens van vijf miljoen aandeelhouders overschreden. Dat is acht procent van de bevolking. Meer dan 500 miljard mark is in aandelen belegd, bijna negen procent van het totale particuliere vermogen. Die tendens stijgt.

Vergeleken met de VS, waar meer dan 52 miljoen mensen aandelen bezitten, is dit nog steeds weinig. Maar in Frankfurt am Main snelde de beursindex het laatste kwartaal uitzonderlijk snel omhoog.

Begin deze week benaderde de Deutscher Aktien-Index DAX (de Top-30 van Duitse aandelen) voor het eerst in de geschiedenis de magische grens van 7000 punten. Op 30 november stond de DAX nog op 5896,04 punten.

Niet slechts de grote namen van de klassieke Duitse bedrijven vertonen een opvallende groei. Tegenwoordig gaat het juist de nieuwere ondernemingen voor de wind. Zij opereren in de media- en filmsector (zoals zwaargewicht EM.TV en Constantin Film), maken software (Brain International), of zijn in de informatietechnologie actief (Intershop uit het Oost-Duitse Jena).

De overeenkomst is, dat deze kleinere ondernemingen allemaal zijn genoteerd aan de 'nieuwe markt', de zogeheten Neuer Markt. Dat is de kweekvijver voor de echte beurs.

In navolging van de Amerikaanse technologiebeurs Nasdaq doet dit beurssegment voor innovatieve ondernemingen in economische groeisectoren het in Duitsland opvallend goed.

Dit jaar beleeft de nieuwe markt zijn beste seizoen. Na de hevige dip van afgelopen herfst steeg de koers tot vlak voor kerstmis met gemiddeld vijftig procent en werden uitschieters van rond de driehonderd procent genoteerd. Het multimedia-bedrijf Pixelpark uit Berlijn bijvoorbeeld, realiseerde een koersstijging van 250 procent, MWG Biotech kwam uit op 380 procent.

Dat is een onverwacht succes voor de Neuer Markt die pas twee jaar geleden aan de aandelenbeurs in Frankfurt werd ingevoerd. Exact 201 bedrijven zijn inmiddels aan deze markt genoteerd; alleen al dit jaar vonden 168 emissies plaats.

Finanzplatz Deutschland kan tevreden zijn: Duitsers sparen minder en kopen meer aandelen (Aktien). Inmiddels weet iedereen wat shareholder-value is, het begrip dat Daimler-Chrysler-topman Jürgen Schrempp in Duitsland introduceerde en dat in goed Duits Unternehmenswertsteigerung betekent.

De euforie is groot. Een kwart van de ambtenaren, twintig procent van de zelfstandigen, en minstens elke tiende arbeider heeft tegenwoordig een eigen aandelenpakket. Zelfs de Oost-Duitse kleine man (Otto Normalverbraucher) grijpt dagelijks naar de krant om via aankopen de beurshandel verder te stimuleren.

Niet iedereen is daar onverdeeld gelukkig mee. Bankenexperts noemen de huidige euforie misleidend. Ze spreken van een `huisvrouwenhausse', omdat aan het eind van het jaar juist de kleine beleggers massaal verkopen om de winst te incasseren. Daarmee vindt de onherroepelijke koerscorrectie plaats. Afgelopen maandag verloor de Nemax-50 van belangrijkste bedrijven op de nieuwe markt drie procent in waarde, terwijl deze op vrijdag 23 december met 5196,94 punten nog op recordhoogte stond.

Daarom blijven de Duitse beursanalisten voorzichtig in hun beoordeling van de nieuwe markt. Afgelopen herfst stootten de eerste hoogvliegers al hun neus met forse koersdalingen. Even werd gevreesd dat er met 168 emissies teveel waaghalzen waren toegelaten.

In oktober was bij de Nemax-50 (die sinds 1 juli 1998 bestaat) met 3342 punten het dieptepunt al weer voorbij. Op dat moment hadden spelers als artnet.com (een aanbieder van kunstveilingen op internet) reeds een daling van 80 procent moeten incasseren, was het high-tech aandeel WizCom met 67 procent gedaald, en dat van Netlife met 66 procent.

Sindsdien is de koers weer zo snel gestegen, dat de Duitse beurs (Deutsche Börse) in Frankfurt de marktkapitalisatie van de nieuwe markt op bijna 200 miljard mark schat. De helft daarvan komt op het conto van bedrijven uit de informatie-technologie.

Voor het komende jaar wordt een stabilisatie, zo niet een verdere koersstijging verwacht. De Duitse en de Europese conjunctuur trekken aan.

Naar verwachting zal de Duitse overheid verdere maatregelen nemen om de economie te stimuleren. Zeker de high-tech- en de mediafondsen blijven veelbelovend op de nieuwe markt, menen de analisten.

Toonaangevend blijft de ontwikkeling op de Amerikaanse markt. Als de software- en technologie-koersen op de Nasdaq omlaag tuimelen, kan het tij keren. Dan slaat de verkoopgolf onherroepelijk over naar Frankfurt en is er ook op de Neuer Markt geen houden meer aan.