Staatsgreep plaatst Afrika voor dilemma

De afgezette president van Ivoorkust, Henri Konan Bedié, lijkt geen internationale steun te krijgen. Hij kwam gisteren hulp zoeken bij de Nigeriaanse president Obasanjo maar werd koel ontvangen in de hoofdstad Abuja.

De Nigeriaanse krant de Guardian citeerde vanochtend Obasanjo's woordvoerder Doyin Okupe die zegt dat Bedié de problemen aan zichzelf heeft te danken.

Afrika's twee meest invloedrijke landen, Zuid-Afrika en Nigeria, veroordeelden in een gezamenlijke verklaring in het weekeinde de coup tegen Bedié. Westerse landen, waaronder Amerika en Frankrijk, deden hetzelfde. Canada zette zelfs alle ontwikkelingshulp stop. Achter de harde verklaringen lijkt echter een pragmatische houding schuil te gaan.

Parijs wil van de nieuwe machthebbers weten wat hun plannen zijn voor een terugkeer naar een burgerbewind, waarmee de Franse regering kennelijk aangeeft te willen samenwerken. Nigeria lijkt een zelfde houding aan te nemen. Obasanjo en Bedié gaven na hun onderhoud achter gesloten deuren geen gemeenschappelijke verklaring uit. Obansanjo's woordvoerder Okupe zei dat Nigeria, evenals andere West-Afrikaanse landen, Bedié al maanden geleden had gewaarschuwd dat hij te rigide omging met de oppositie in zijn land en zo een staatsgreep uitlokte.

Bedié's optreden tegen de oppositie wekte zowel bij de bevolking van Ivoorkust als onder Westerse diplomaten in Abidjan afgrijzen. Het door zijn voorganger Houphouët-Boigny opgebouwde machtsapparaat bleek onvoldoende flexibel om de president te corrigeren. Alleen de militairen waren daartoe in staat. Menig Ivoriaan stond daarom te juichen toen de weinig geliefde Bedié werd afgezet.

De coup in Ivoorkust stelt menig burgerpresident in Afrika voor een dilemma. Het continent heeft zich op een top van de Organisatie van Afrikaanse Eenheid tegen iedere staatsgreep uitgesproken. Maar wat als de bevolking zelf het militaire ingrijpen toejuicht en het afgezette burgerregime niet democratisch was? Obasanjo, zelf nauwelijks een half jaar aan de macht na 17 jaar militair bestuur, staat voor dit dilemma. Hij veroordeelde in scherpe bewoordingen de militaire coup in Pakistan eerder dit jaar.

Generaal Robert Gueï, de nieuwe machthebber van Ivoorkust, probeerde gisteren degenen die twijfelen aan zijn coup over de streep te halen. Hij riep alle politieke partijen bijeen. Hij zei een regering met burgerpolitici te willen vormen en de democratie te willen herstellen. Bovendien kondigde hij een grootschalige anti-corruptiecampagne aan. De meeste Ivoriaanse politici zijn terughoudend in het geven van volmondige steun voor de staatsgreep. Zij prijzen echter Gueïs optreden en verklaren openlijk tevreden te zijn over het vertrek van Bedié.