Rebellen Angola ver landinwaarts teruggedreven

Het Angolese leger heeft de afgelopen dagen het zuidelijk gelegen bolwerk Jamba veroverd op de rebellenbeweging UNITA. Dat hebben regeringswoordvoerders in de hoofdstad Luanda gemeld.

Het leger zou nu de hele grensstrook met Namibië onder controle hebben en de guerrillastrijders ver landinwaarts hebben gedreven. 200 rebellen zouden zich hebben overgeven. De berichten konden niet uit onafhankelijke bron worden bevestigd, maar uit Angola komen al weken berichten van diverse zijden over een wending in de burgeroorlog ten gunste van de regering.

Sinds de gevechten in de bijna 25 jaar oude oorlog eind vorig jaar weer oplaaiden, heeft het regeringsleger er niet zo goed voorgestaan. Een half jaar geleden leek het erop dat UNITA aan het langste eind zou trekken, maar in oktober begon het leger van president José Eduardo Dos Santos aan een opmars vanuit Luanda en de centraal-gelegen steden Huambo en Kuito. Op de hooglanden in het centrum van het land werd UNITA na zware gevechten op de terugtocht gedreven. De twee hoofdkwartieren waarover UNITA-leider Savimbi daar beschikte: Bailundo en Andulo, vielen in handen van de regering.

Begin deze maand bereikten de militairen de grens met Namibië, een gebied dat altijd UNITA-domein was. Dos Santos kreeg bij zijn acties tegen UNITA steun van het Namibische leger en de politie. Het Angolese leger kreeg verder toestemming om over Namibisch grondgebied te trekken.

Met de verovering van de zuidelijke regio is en belangrijke toevoerlijn van militair materieel voor UNITA afgesloten. Naar wordt aangenomen kocht UNITA op illegale wijze veel wapens via Namibië. Militaire analisten gaan ervan uit dat het leger nu zal oprukken naar het oosten van Angola aan de grens met Zambia en Congo, waar UNITA de diamantmijnen beheerst waarmee de beweging haar oorlogsinspanningen financiert.

Van Savimbi ontbreekt intussen elk spoor. De ervaren guerrillaleider is de meest gezochte man van Afrika. Tegen hem loopt ook een internationaal arrestatiebevel, aangezien de Verenigde Naties hem verantwoordelijk houden voor het mislukken van het vredesproces, tussen 1994 en 1998. Savimbi zegde toen zijn medewerking aan ontwapening en overgang naar een volwaardige democratie toe, maar achter de rug van de VN om slaagde hij erin een groot aantal wapens te behouden en zelfs nieuwe te kopen.

Phil Mtimkulu, politiek analist aan de Zuid-Afrikaanse universiteit Unisa, bepleitte vanmorgen het toedienen van een ,,dodelijke slag'' aan Savimbi. In een column in The Star stelt hij: ,,Vreedzame middelen hebben gefaald, Savimbi is niet werkelijk geïnteresseerd in vrede en heeft herhaaldelijk de VN afgebluft. Het is tijd voor een beslissende overwinning van de (regerende) MPLA in het nieuwe jaar.''