Voorbeeldig bankier

Kies de man of vrouw van de eeuw was de afgelopen weken zo'n populair media-spelletje dat iedereen er al weer op is uitgekeken. Toch is het interessant te zien hoe ver het collectieve geheugen teruggaat in het tijdperk van druk, druk, druk. Het Rotterdams Dagblad deed ook mee: de lezers van de enige stadskrant in Rotterdam mochten hun man of vrouw van de eeuw kiezen uit honderd kandidaten. De lijst was opgesteld door vier deskundigen, Els van der Bent en Nora Schadee, directeur en medewerker van het Gemeentearchief, Paul van der Laar, hoogleraar in de geschiedenis van Rotterdam aan de Erasmus Universiteit en RD-redacteur Ben Maandag.

De selectie was niet makkelijk, want er waren veel twijfelgevallen. Wat te denken van Ruud Lubbers, de recordhouder premier-zijn van de eeuw. Maar wat deed Lubbers in het Haagse Torentje voor Rotterdam? `Eigenlijk sliep hij alleen maar in Rotterdam', vond een jurylid. Lubbers haalde het dus niet. Andere beroemdheden die in Rotterdam werden geboren, elders faam maakten en dus nog minder voor Rotterdam deden, zoals de kunstenaars Willem de Kooning en Kees van Dongen, kwamen weer wel op de lijst.

Van de honderd kandidaten bestond een ruime minderheid, ongeveer een kwart, uit politici zoals vijf burgemeesters (Zimmerman, Oud, van Walsum, Thomassen en Peper), (ambtelijke) bestuurders en vakbondsmensen. Als goede tweede volgden de ondernemers (12) met bekende namen als Van Beuningen, Verolme, Wilton en Swarttouw. Andere categorieen waren kunstenaars (12), architecten (9), cabaretiers (9), en schrijvers (8). Voetballers (5) waren al even weinig vertegenwoordigd als andere sporters en wetenschappers (beide 4). En, kom daar nu eens om, bankiers (Mees & Zonen) haalden het al helemaal niet. De Reus van Rotterdam werd geselecteerd omdat hij destijds met kop en schouders boven alle anderen uitstak.

Wie de Rotterdammer van de eeuw is, wordt eind deze week bekend. Ik ben benieuwd naar het lot van mijn favoriet, een man die zich ruim een halve eeuw voor zijn stad inzette. Mr. K.P. van de Mandele was van 1910 tot 1940 directeur van de Rotterdamsche Bank, (mede)oprichter van tientallen instellingen en organisaties zoals de Rotterdamsche Volksuniversiteit en de Vereeniging voor Stadsverbetering Nieuw Rotterdam, grondlegger van het tuindorp Vreewijk, bestuurder van de Nederlandsche Economische Hogeschool (waaruit later de Erasmus Universiteit zou ontstaan). Van 1938 tot 1960 was mr. K.P., zoals hij meestal werd genoemd, voorzitter van de Kamer van Koophandel. In die functie was hij als `tweede burgemeester' betrokken bij talloze projecten, zoals de voedselvoorziening, de wederopbouw van de verwoeste stad en de expansie van de haven na 1945 tot en met de (eerste) Maasvlakte. Van de Mandele was de personificatie van `verantwoord burgerschap' in Rotterdam dat aan het eind van de eeuw nog eens verkozen zou moeten worden.