`Kannibaal' Heideman klaar voor natuurijs

Het NK marathon op kunstijs kreeg gisteren met Jan Maarten Heideman een verwachte winnaar. ,,Vorig jaar had ik wel eens een goede dag, nu is elke dag een goede dag.''

Een superdag beleefde Jan Maarten Heideman gisteren tijdens het Nederlands kampioenschap marathonschaatsen op kunstijs. Alweer. Op de onoverdekte ijsbaan van Eindhoven versloeg hij in de eindsprint, pal tegen de gure wind in, Elfstedentochtwinnaar Henk Angenent.

Allebei waren ze met gemengde gevoelens naar het zuiden afgereisd. Schaatsen was niet hun ideale tijdsbesteding op Tweede Kerstdag. ,,Dit is klote'', zei Angenent na afloop van de 150 ronden tellende wedstrijd. ,,Dit is een familiedag. Publicitair kan het nog zo interessant zijn, dit mag nooit meer gebeuren. Jarenlang hebben we ervoor gevochten om de wedstrijd op Nieuwjaarsdag van de kalender te krijgen en dan komen ze hiermee.''

Sprak hier een verbitterde verliezer? Nee. Angenent, die zich al snel bij zijn nederlaag had neergelegd, had ruimschoots voor het NK zijn standpunt al duidelijk gemaakt. Tevergeefs.

Ook Heideman was er niet gelukkig mee om op Tweede Kerstdag zijn vrouw en zijn half jaar oude kind in Oldebroek achter te laten. ,,Ik had ook graag thuis willen zijn. Het is Kerst en dan ga ik normaal gesproken naar de kerk. Ik geloof, en dan is zo'n dag best wel speciaal. Bovendien moest mijn vrouw vandaag met de kinderen op de zondagsschool een stuk opvoeren.''

Toch had Heideman geen moment overwogen om het NK te laten schieten. ,,Deze wedstrijd is superbelangrijk'', zei de winnaar achteraf. ,,Verder zijn er vandaag geen sportevenementen, iedereen kijkt tv. De hele wedstrijd is live uitgezonden.'' Was Heideman maar wel thuisgebleven, moet Angenent gedacht hebben. De schaatser die dit seizoen een abonnement op tweede plaatsen heeft, besefte gisteren weer dat hij zijn rivaal alleen maar kan verslaan als die zich niet zo goed voelt of ontbreekt in het deelnemersveld.

Van de zeventig marathonschaatsers die gisteren aan de start verschenen, was Heideman de uitgesproken favoriet. Dit seizoen had hij al acht overwinningen op zijn naam, waaronder drie `etappes' in de zesdaagse die vorige week zaterdag ten einde kwam. Met zijn overwinning in de slotwedstrijd in Utrecht eiste Heideman ook het spruitjespak van de klassementsleider voor zich op, het door de hoofdsponsor beschikbaar gestelde kledingstuk dat Angenent als de bekendste spruitjeskweker van Nederland zo graag in zijn verzameling had willen hebben.

Angenent hoopte dat het tempo zo hoog zou liggen dat Heideman geen puf meer zou hebben om er nog een snelle eindsprint uit te persen. ,,Ik maak alleen kans als we Heideman kunnen slopen'', zei hij aan de vooravond van het NK.

Aanvankelijk leek dat scenario zich ook te voltrekken. In een moordend tempo joeg het peloton over het slechte ijs. Het ging zo hard dat een groep met daarin alle grote namen al snel een ronde voorsprong nam. In de wedstrijd die als gevolg van de harde wind, het beroerde ijs en het hoge tempo was verworden tot een afvalrace - slechts 28 deelnemers zouden de streep halen - bedroeg de voorsprong van de favorieten al gauw twee ronden.

Met nog 93 ronden te gaan plaatste Angenent de demarrage die de kopgroep zou uitdunnen tot vier man. Slechts zijn schaduw Heideman en de twee ploeggenoten Peter de Vries en Ruud Borst konden volgen. Door goed samen te werken behield het kwartet zijn voorsprong; in elke bocht namen ze de kop van elkaar over. Ongeveer vijf ronden voor het einde kwam een einde aan dat automatisme. De vier rechtten hun rug en keken elkaar wantrouwend aan.

Tot de bel voor de laatste ronde klonk, deelden ze wat onschuldige plaagstootjes uit. Angenent dook als eerste de laatste bocht in, precies zoals Heideman het wilde. Angenent koesterde even de illusie dat hij deze keer wel zou kunnen winnen. ,,Omdat het heel lang duurde voordat hij naast me kwam. Toen wist ik ook dat het gebeurd was.''

Heideman boekte zijn negende zege van het seizoen, voor Angenent, de onttroonde titelhouder Borst en De Vries. ,,Ik was superblij dat het loodzwaar was. De beuk erin, dat heeft de marathon nodig'', zei Heideman met de gouden medaille om zijn nek. Zijn reeks overwinningen is naar eigen zeggen vooral een gevolg van een gewijzigde trainingsaanpak; meer `duurwerk'. De vele uren die hij op de Veluwe op z'n mountainbike doorbrengt, betalen zich uit. ,,Vorig jaar had ik wel eens een goede dag, nu is elke dag een goede dag.''

`Kannibaal' Heideman acht zich sterk genoeg om ook op natuurijs zijn slag te slaan. Traditioneel wordt de eerste wedstrijd op natuurijs in Veenoord verreden, al bij een paar graden vorst. De weersvoorspellingen ten spijt - een zachte eeuwwisseling - is Heideman optimistisch. Wanneer hij zijn volgende overwinning boekt? ,,Woensdag. Veenoord.''