Duizenden vogels aangespoeld aan kust Frankrijk

Aan de Franse kust bij Bretagne en de Vendée zijn dit weekeinde zeker 4000 met stookolie besmeurde volgels aangespoeld. De olie is afkomstig van de tanker Erika, die op 12 december voor de Franse kust is vergaan.

Als gevolg van de onverwacht harde wind is de stookolie noordelijker aangespoeld dan verwacht. Daardoor ontbrak op die plaatsen het materieel om de taaie massa snel op te ruimen. De wind heeft er bovendien voor gezorgd dat de olie meer verspreid aanspoelt, waardoor het schoonmaken ernstig wordt bemoeilijkt. Oesterkwekers zijn, met hulp van vrijwilligers en militairen, bezig de jonge kweek in veiligheid te brengen in speciale putten achter de kustlijn.

Ongeveer achthonderd van de besmeurde Franse vogels zijn gisteren binnengebracht in Nederlandse opvangcentra. De vogels, voornamelijk zeekoeten, enkele jan-van-gents en drieteenmeeuwen, zijn opgehaald door medewerkers van het Friese vogelasiel `De Fûgelpits' in Anjum.

Morgen komen nog eens 2.000 vogels in Nederland aan. Ze zullen worden verdeeld onder acht vogelopvangcentra. Gaatske Wiersma van de Fûgelpits kreeg vrijdagmorgen een ,,noodkreet'' van collega's in Nantes. ,,Er zaten daar 10.000 vogels onder de olie, die ze zelf wegens plaatsgebrek onmogelijk konden opvangen.'' Medewerkers van de Fûgelpits zijn met twee busjes naar Frankrijk gereden en hebben zoveel mogelijk vogels meegenomen. Zeker 900 dieren hebben de reis niet overleefd. Wiersma: ,,De Fransen stopten zoveel mogelijk vogels in de busjes, omdat ze er vanuit gingen dat opvang elders de enige redding van de dieren was.''

De eerste week moeten de olieslachtoffers vooral rusten en eten om op krachten te komen. Ze krijgen tevens een kuur om hun ingewanden schoon te maken. ,,De stookolie is agressief en veroorzaakt zonder medicijnen ontstekingen'', verklaart Wiersma. Pas daarna gaan de dieren in de vogelwasmachine, die in Anjum enkele jaren geleden zelf werd ontwikkeld en die minder stress geeft dan schoonmaken van de vogels met de hand. Wiersma schat de kans dat de vogels het redden op zestig procent, tien tot twintig procent minder dan ,,gewone'' met olie besmeurde vogels die geregeld vanaf de Noordzee aanspoelen op Friese waddendijken. Volgens Wiersma is dat het gevolg van de lange reis die de dieren hebben gemaakt. Vogels die zich herstellen kunnen over ongeveer drie weken worden uitgezet in de Noordzee boven Terschelling.

De Franse autoriteiten verwachten nog lang met de vervuiling geconfronteerd te worden. Ook aan stranden die zijn schoongemaakt, spoelt steeds weer nieuwe olie aan. Vooral op de rotsachtige stranden is het moeilijk om de verontreiniging te verwijderen.

Bewoners uit de omgeving hebben opgeroepen de oliemaatschappij TotalFina, de eigenaar van de olie, te boycotten. Probleem is echter dat het bedrijf als een van de weinige een oplosmiddel produceert dat de olie van de stenen kan verwijderen. TotalFina heeft aangeboden te helpen bij het opruimen van de smurrie, maar wijst de verantwoordelijkheid voor de vervuiling nog steeds nadrukkelijk af.

De Franse minister van Milieu, Dominique Voynet, zei gisteren dat de verantwoordelijkheid voor de ramp gedeeld wordt door de eigenaar van de Erika, de kapitein en TotalFina. Om getouwtrek van verzekeringsmaatschappijen te voorkomen, heeft de overheid door deurwaarders de situatie aan de kust laten beschrijven voordat de olie aanspoelde. Bij de olieramp met de Amoco Cadiz in 1978 heeft het jaren geduurd voordat werd uitbetaald.

Zondag is opnieuw olie uit de Erika gestroomd. Er bevindt zich nog ongeveer 16 miljoen liter olie in de Erika. De Franse autoriteiten hebben tot nu toe voorrang gegeven aan het opruimen van de olie die al uit het schip was gestroomd.