Altijd optimist

De zondag overleden Curtis Mayfield was al ruim negen jaar aan zijn bed gekluisterd. Nadat hij in 1990 tijdens een optreden in New York werd bedolven door een lichtinstallatie, was hij vanaf zijn nek verlamd. Maar al was hij in maart te zwak om zijn opname in de Rock and Roll Hall of Fame in Cleveland bij te wonen, verder leek zijn verlamming hem niet te deren. Hij was God dankbaar voor het leven, zo liet hij weten, en de laatste maanden werkte hij onverstoorbaar verder aan een nieuwe cd. Drie jaar geleden bracht hij al New World Order uit, een cd die, net als al zijn andere platen, blaakte van optimisme. ,,A New World Order, a brand new day/ A change of mind for the human race'', zong hij met dezelfde hoge, breekbare stem die al zijn werk zo een ontroerende intensiteit geeft.

Het enige dat aan New World Order ontbrak was Mayfields helder rinkelende gitaarspel, dat bijna net zo opvallend was als zijn stem. Mayfield excelleerde nooit in lange gitaarsolo's, maar vooral bij zijn optredens in de jaren tachtig, toen hij om financiële redenen niet meer kon optreden met grote orkesten, zorgden zijn gitaar en stem voor prachtige, ingetogen uitvoeringen van zijn beroemde nummers, die niet onderdeden voor de originelen.

Zoals alle grote soulzangers begon de in Chicago geboren Curtis Mayfield in de kerk. In de jaren vijftig zong hij in verschillende gospelgroepen. Werelds succes kreeg hij met The Impressions, de groep die hij in 1957 met Jerry Butler oprichtte. Maar al haalde Mayfield met The Impressions vooral hits met liefdesliedjes als For Your Precious Love, He Will Break Your Heart en Need To Belong, altijd bleef de gopsel erin doorklinken. People Get Ready, Mayfields meest gecoverde nummer, is zelfs pure gospel: ,,People, get ready, there's a train coming down /(...)/ Don't need no ticket, just praise the Lord.''

Curtis Mayfields geloof was ook de basis voor zijn politieke engagement dat al in Keep On Pushing van The Impressions uit 1964 was te horen. Mayfield was de eerste soulzanger die niet alleen over Liefde en God zong, maar ook over raciale verhoudingen en sociaal onrecht. Toen hij een solo-carrière begon, werd een betere, mooiere wereld waarin alle rassen in harmonie met elkaar zouden leven, zijn belangrijkste thema. Van Curtis uit 1970, met Move On Up! als dansnummer met eeuwigheidswaarde, tot New World Order uit 1996 – op al zijn platen en cd's staan altijd wel een paar nummers waarop Mayfield zijn ongebroken geloof in een schitterende toekomst belijdt.

Omstreeks 1970 was Mayfield ook in muzikaal opzicht een groot vernieuwer. Uit de breekbare nummers van The Impressions ontwikkelde Mayfield Spectoriaanse soul met harpen, wah-wah-gitaren, synthesizers, een batterij slagwerk en zoveel mogelijk strijkers en blazers. Hoogtepunt van Mayfields soul voor groot orkest was Superfly uit 1972, muziek bij de gelijknamige blaxploitation-film waarmee hij de eerste plaats van de Amerikaanse hitparade haalde.

Ook in zakelijk opzicht was Mayfield een pionier. Hij was een van de eerste zwarte Amerikaanse artiesten die zich niet door de muziekindustrie lieten ringeloren maar een eigen platenmaatschappij begonnen. Met zijn label Curtom werd hij het centrum van een waar soulimperium, dat de blues-stad Chicago een eigen, herkenbaar soulgeluid gaf. Gene Chandler, Jerry Butler, Major Lance, The Impressions - allemaal zongen ze met succes nummers van Mayfield. In de jaren zeventig produceerde hij ook soulberoemdheden als Aretha Franklin en The Staples Singers. Mavis Staples en Aretha Franklin deden ook mee aan Mayfields laatste cd, New World Order. ,,Go ahead, Mayfield'', zegt Aretha Franklin nog even snel na het leveren van haar bijdrage aan het levenslustige Back To Living Again.