WOLFGANG RIHM

Het verschil tussen `een scène' en `een scène maken' stelt Wolfgang Rihm aan de orde op een dubbel-cd Fremde Szenen I-III, Versuch für Klaviertrio, erste Folge, niet toevallig gekoppeld aan drie pianotrio's opus 63, 80 en 110 van Robert Schumann. Het eerste ontwerp voor een pianotrio betitelde Schumann `Scena', zoals hij ook woud- en kinderscènes componeerde. Daardoor kon de neuroticus Schumann zowel de natuur als de mensenwereld controleren, behield hij er de regie over. Daar sluit Rihm in zijn `Scena' op aan, waarbij hij Schumanns hysterische ondertoon promoveert tot boventoon: het verschil tussen de uitbeelding van een scène en het op de spits drijven ervan, een scène maken.

In de Schumann-vertolkingen vallen afwijkende elementen op. Zo heeft in opus 80 het eerste deel een andersklinkend tweede thema (in de piano, begeleid door de strijkers) waar het Trio Jean Paul zich oriënteert op de autograaf en niet op de gedrukte uitgave die meer gladgestreken is. De eerste versie is grover en dynamischer.

Het Duitse trio, dat overigens in 1991 in de Verenigde Staten werd geformeerd, weet goed raad met de Schumaneske, samengebalde energie, maar ook met een deeltje getiteld `Mit innigem Ausdruck'; herinnerde Schumann zich in dit weemoedig juweeltje dat hij precies tien jaar geleden de hand vroeg van Clara Wieck?

De prikkelende combinatie van Schumann en Rihm betreft geen eenzaam avontuur, het trio gaf meerdere opdrachten aan hedendaagse Duitse componisten zoals Manfred Trojahn, Albrecht Gürsching en Matthias Pintscher.

Rihm: Fremde Szenen I-III en Schumann: Trio's opus 68, 90 en 110, Trio Jean Paul. Ars Musici AM 1241-2.