Synchroniciteit Kirov Ballet slijt

In 1738 werd in St. Petersburg de eerste klassieke balletschool opgericht voor kinderen van het hofpersoneel. Ruim tweehonderdvijftig jaar later heeft de naam van de `school', het Kirov Ballet dat ooit begon onder de naam Mariinsky Ballet, een bijna magische klank. Rudolf Nurejev, Anna Pavlova, Natalia Makarova en Mikhail Baryshnikov dansten bij het gezelschap, choreografen als Marius Petipa en Mikhail Fokine creëerden er de beroemde klassieke balletten als Het Zwanenmeer (1895) of De Vuurvogel (1910) en componisten als Tsjaikovski en Prokofjev waren hofleveranciers.

Sinds de val van de Muur is het Kirov Ballet veel op tournee om de grote naam te gelde te maken. In de RAI in Amsterdam is de cast (van bijna 200 mensen) voorzien van de sterren van het Kirov: Uliana Lopatkina en Igor Zelensky. Zij dansen Odette/Odile en Prins Siegfried, het sprookjespaar in Het Zwanenmeer van de Fransman Petipa en de Rus Lev Ivanov.

Siegfried moet op het feest van zijn koningin-moeder een bruid zoeken. Tijdens een nachtelijke zwanenjacht ontmoet hij prinses Odette, die door tovenaar Roodbaard is veranderd in een zwaan die 's nachts mens wordt. Siegfried zweert haar eeuwige trouw en nodigt haar uit op het paleisfeest. Roodbaard nodigt zijn dochter Odile uit die zich voordoet als Odette. Siegfried kiest haar als zijn bruid, het bedrog wordt weldra duidelijk. Odette sterft door zich in het meer te gooien, in de dood gevolgd door Siegfried. Roodbaards kracht is door hun liefde gebroken.

Dit tragische einde is in latere versies van Het Zwanenmeer vaak veranderd zodat het paar na het verslaan van Roodbaard nog lang en gelukkig leeft. In de bewerking van Konstantin Sergejev die het Kirov nu toont is nauwelijks een stervende zwaan te vinden en loopt het sprookje van meet af aan goed af. Dat maakt het dramatische nogal vlak, wat niet erg hoeft te zijn als er veel moois te zien is. Dat valt echter tegen.

Het Kirov Ballet danst knap en geroutineerd maar van enige bevlogenheid is geen sprake. Het corps de ballet, beroemd vanwege de haarscherpe synchroniciteit, staart wezenloos voor zich uit en de slijtageplekken in die synchroniciteit zijn legio, alsof de Russische kadaverdiscipline ontbreekt. De jonge eerste soliste Uliana Lopatkina is een wat muffige en hooghartige Odette die weliswaar beschikt over ongelooflijk sierlijke armen maar over weinig theatrale geloofwaardigheid. Prins Siegfried (Igor Zelensky) steekt er wat dat betreft met kop en schouders bovenuit. Hij is gevoelig en overtuigend en Zelensky is een magistraal soepele danser. Datzelfde geldt voor de tengere hofnar Kiril Simonov, eigenlijk de enige bij wie iets van de oude virtuositeit van Het Kirov Ballet te zien was. Drie valpartijen demonstreren het verlies aan perfectie. Het Zwanenmeer mag dan nog steeds een sprookje zijn (het ziet er ook uit als een mooi sprookje en dirigent Alexander Titov trakteert op een veilige Tsjaikovski met zijn Mariinsky Orkest), het Kirov moet er wel voor gaan vechten om nog lang en gelukkig te leven.

Het Kirov Ballet en het orkest van het Mariinski Theater met Het Zwanenmeer. Gezien: 21 december RAI Amsterdam. Herhaling t/m 1 januari. Inl: 070-3555591