`Onderzoek VN naar bloedbad in Tsjetsjenië'

De internationale mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch heeft de Veiligheidsraad van de VN gevraagd een onderzoek in te stellen naar het optreden van het Russische leger in Tsjetsjenië en vooral het bloedbad dat Russische soldaten begin deze maand aanrichtten in het dorp Alchan-Joert.

Human Rights Watch schreef gisteren de vijftien leden van de Veiligheidsraad dat alleen een onderzoek van een onafhankelijke commissie de Russische schendingen van de mensenrechten aan het licht kan brengen. De organisatie tekent daarbij aan dat ,,waarheid en rechtvaardigheid essentieel zijn voor vrede op lange termijn'', omdat het uitblijven van gerechtigheid de cyclus van geweld zou voortzetten.

Volgens de organisatie heeft Rusland in de militaire campagne in Tsjetsjenië ,,minachting voor het internationale humanitaire recht'' aan de dag gelegd. Bij aanvallen op steden en dorpen die zijn talrijke onschuldige burgers gedood of verminkt. Vluchtelingen moeten aan de grens met Ingoesjetië vaak dagen in de vrieskou wachten terwijl de Russen hun gevallen ,,bestuderen''. De grens wordt willekeurig geopend en gesloten, grenswachten persen geld af in ruil voor toelating tot Ingoesjetië en Tsjetsjenen wordt in Ingoesjetië voedsel en onderdak onthouden om hen te dwingen naar ,,bevrijde'' (door Rusland gecontroleerde) delen van Tsjetsjenië terug te gaan.

In de brief aan de Veiligheidsraad stelt Human Rights Watch dat Russische soldaten begin december in Alchan-Joert zeventien ,,maar mogelijk veel meer'' burgers hebben gedood. De BBC, die als eerste melding maakte van het bloedbad, kwam op basis van uitlatingen van inwoners op 41 doden – burgers die werden doodgeschoten of omkwamen toen Russen handgranaten wierpen in de schuilkelders waarin ze zaten.

Gisteren kwam de BBC opnieuw op de gebeurtenissen in Alchan-Joert terug naar aanleiding van een video-film, gemaakt door een lid van een pro-Russische Tsjetsjeense militie. Die strijder vergezelde de Russische vice-premier Nikolaj Kosjman (tevens presidentieel vertegenwoordiger in Tsjetsjenië) toen deze Alchan-Joert bezocht. Op de film is te zien hoe Kosjman woedend uitvalt naar een groep Russische officieren in het dorp. ,,Jullie worden hier persoonlijk verantwoordelijk voor gesteld'', aldus Kosjman, kennelijk doelend op het aangerichte bloedbad en op de plunderingen door Russische militairen. ,,Ik heb nog nooit zoiets gezien!'

Hoe de Russische soldaten reageren bleek toen Kosjman een rondgang dor het dorp maakte. Een Russische soldaat die de vice-premier niet herkende, riep hem toe: ,,We schieten je dood!'' Een furieuze generaal in Kosjmans gezelschap riep de man tot de orde: ,,Weet je niet dat dit een vice-premier van Rusland is? Hoe durf je je zo te gedragen?'' De soldaat moest zijn papieren afgeven en werd weggevoerd. Volgens inwoners zijn nu zeventien militairen, onder wie twee kolonels, gearresteerd wegens het bloedbad.